Волонтертал кIилчинмур фронтран ккаллиссар
Уттигъанну «Илчи» кказитрал вакилтал: хъунама редактор Руслан Къардашов, отделлал редактортал ХIасан Аьдилов ва на, Андриана Аьбдуллаева, бивру А.Юсуповлул (нукIувасса Хуршиловлул) цIанийсса кIичIиравусса штабрайн, шикку хасъсса аьралий операциялун кумагру буллалисса «Патриоты Великой страны» тIисса ккурандалул волонтертуращал хьунабакьин, чIиви-хъунсса редакциялул чулухасса кумаггу биян бан.
Вай инсантурал дуллалисса хъуннасса, багьа бищун къашайсса даврия жу хьхьичIвагу чивчуссия. Отставкалийсса полициялул майор Ума Аскерхановал каялувшиннаралусса Хуршиловалийсса волонтертурая къабавсса хIакьину Дагъусттаннай нажагьсса бухьунссар. 2022-ку шинал тIивтIуссар ва штаб. Вара шинал цалчин лавгссар аьрайн кумаг биян бан Ума Аскерханова. Хасъсса аьралий операция байбивхьуния шинмай шичча дука- хIачIанмур, лахха-ликканмур, медициналул кьай-кьуй, къертту, техника дирхьусса цимирагу тонна ( 7 азарда къери, 8 азарда тонна халкьуннаясса кумаг) гуманитар кумаграл ларгссар аьралитурачIан. Хьхьу-кьини къаувкуну зий буссар шикку волонтертал. Цал, кIийла шиккун бувкIун, вайннал дуллалимур ккавккукун жунгу ччан бивкIуна гьурттушинна дан.
Штабрай инсан акъасса чIун дакъассар. Волонтертурал ххарину хьунабакьайссар шикку отпускалий бувкIсса аьралитал, бувцIу-кьувцIуну тIайлагу буккайссар. Вай ххариссар хъамаличу хIисаврай икIу, волонтер хIисаврай икIу шиккун увкIсса гьарицагу инсанная. Аваданну тIивтIусса ссупралух кьамул бунну жугу. Штабрай дуллалисса циняв мероприятиярттал сакиншиннарал масъалартту цила бакIрайн лавсъсса Наниш Мажидова ва кьинигу жу кьамул бан чялиш бувккун бия.
Волонтертал зий бур шикку бацIаву дакъа. Жу бувкIсса чIумалгу, кув булувкьуну къертту щашлай бия, кув жун хъамалушин дан, дихьлай- дукьлай бия, кувгу ирглийсса аьрххилий нанисса Ума Аскерхановахьхьун тIайла дукканмур салкьи дуллай, къуршив, кьуцуртту цачIу бихьлай, зий бия.
Волонтертурахь хасъсса аьралий операциялун буллалисса кумаграхлу барчаллагь тIисса ихтилат бунни Руслан Къардашовлул.
– Жула халкь кьини дурксса чIумал лагма лаган, куннал кув бугьан кIулсса бур. Буттал кIанттул цIанийсса Хъунмасса дяъви нанисса шиннардийгу жяматрал хъунмасса кумаг бувссар фронтран, ччарча арцуйну, ччарччагу дука-хIачIиялийну, лахха-ликкиялийну. Цавай дяъвилул цIараву талай бивкIхьурча, гайми къинттуллух захIмат буллай бивкIссар фронтран кумагран. Агьалинал Обороналул фондран дуллусса арцух сакин дурну диркIссар танкардал колоннарду, авиациялул эскадрильярду. ХIакьину хасъсса аьралий операциялунгу волонтертурая хъунмасса кумаг бур. Жула аьралитал къучагъну талай бур Ватандалул мурадру буруччаврил , жула паракьатшиврул цIаний. Зун хъунмасса барчаллагь патриот гьавасрахлу, хасъсса аьралий операциялун, аьралитурал кулпатирттан буллалисса кумаграхлу. Зул хъунмасса бавкьусса кулпатран чIа тIий ура гьарица дуллалимуниву тIайлабацIу. Аьрххилий лавгмагу мудан дакI ххарину, цIуллуну, сагъну зана хьуннав. Жугу зу дуллалимуния кказитрай буслай, чичлай буру, волонтертурал суккушиннардавугу жущара шайсса гьурттушинна дару. ХIадурссару уттиния тихунмайгу зуяту ва зу дуллалимуния чичлан,– увкунни ванал ва буллунни редакциялул чулухасса кумаг ва Барчаллагьрал чагъар. Волонтертурал чулуха редакциялул зузалтрахь барчаллагь тIисса ва цала дуллалимуния бусласисса ихтилат бунни «Патриоты Великой страны» ккурандалул хъунмур, ряхцIаллий ххюйла гуманитар кумагращал хасъсса аьралий операциялийн лавгсса Ума Аскерхановал. Шиккува кIицI лаган, ва цал ттигу, ряхцIаллий ряххилчин, гуманитар кумагращал аьралий операция нанисса кIанттурдайн бачин хIадур хъанай бур. Валлагь, махIаттал бара ва хъамитайпалул чувшиврул ва чумартшиврул.
– Жул штабрал давриву хъуннасса хъар лархъун буссар лакрал миллатрал волонтертал. ЧIявусса кумагру бучIайссар шиккун шаннагу лакрал райондалия, Новостройрайсса ЦIуссаккуллал ва цаймигу гийхсса шяраваллава, ЧIарттал, Карашрал, КIувурдал ва цаймигу лакрал щархъал жяматирттая. ТIааьнну бур хIакьину жучIанма хъамалу мусил кьаландалул вакилтал – «Илчи» кказитрал редакциялул зузалт бучIаву. Вайннал чичлачиссар никирая никирайн нанисса жула халкьуннал чувшиврия, чумартшиврия. Жула никирал инсантураву цинявннаву Ватандалухсса ччаву хIасул дурхьунссар оьрчIнийра ккарксса Буттал кIанттул цIанийсса Хъунмасса дяъвилиясса фильмардал, та дяъвилия бава-ттаттахъал буслай бивкIмунил. Аьрасат гуж-цIакь бусса, щилчIав хьхьичI ник къарирщусса билаятри. Уттигу къарищунтIиссар. ХIакьину 50-ннийн дирсса баргълагавал билаятру цачIун хьуну бур Аьрасат мютIи бан. КъахьунтIиссар. Дяъвилул иширттаву жува мудангу цашиврул бувгьуну бивкIссару. ЦIанасса чIумалгу Ххувшаву гъан давриву жула цачIушиврул бияла хъунмассар. Мукъуйну, канийну, кьаландалийну ца ххуллийх бачин аьркинссару жува. Аьраяллин кумагран жул волонтертал цичIав мяш къадурну, шардату махъра- махъмур ларсун букIлай буссар. Агьалиная дуркIмур аьралитурангу бусравну дикIай. Шардаллил гъилишивугу, кьанкьгу, тIингу бур тIий, ххари хъанан бикIай. Аьралитал тIайланма жуйн буккайссар, аьркин дагьлагьимур бусайссар. Жул волонтерталгу булукьайссар ми щаллу дуллай. Зугу, зу кунмасса журналистътуралгу буслай, жуяту гьарнан бавну, кIулну бур. Жул кьюкьа ялу-ялун хъун хъанай дур. «Патриоты Великой страны» тIисса ккурандалия аьмсса мурадирттал цачIун бувсса ца хъунмасса кулпат хьунни. Жу билаятрал даражалий чIявуссаннан эбратну хьунну. Дагъусттаннайн бувкIсса туристътуран хьхьири ва зунттурду бакъассагу, жул штабгу ккаккан ччан бикIай. Штабрайн бувкIун, жу ккавккун махъ Дагъусттаннайн бигьалаган букIсса Лариса Никитенкол Екатеринбурграй тIивтIунни «Сила Братства» тIисса ихIсандалул фонд. Аьрайнсса гуманитар кумаг мунил так жуйхчIинни гьан байсса. Дагъусттанлувтурайн укун вихшала дишаву му хъунмасса ишри. Къабардин-Балкьар, Ухссавнил АьсатIин, Ставрополлал край, Волгоград, Санкт-Петербург, Нижний Новгород, Краснодарский край, Москва, Ростов-на-Дону, Новороссийск…Вайксса субъектирдал вакилтал буссар жул ккурандалуву. Жу ми лагма лаган барду аьрайн кумаг булланшиврул, – бувсунни Ума Аскерхановал.
Бусан ччива ва кьини жущал хьунаакьин штабрайн увкIсса аьраличунаягу. Срочный къуллугъ бан армиялийн лавгния шинай аьралуннаву къуллугъ буллалисса, 2014-ку шинал Къиримнаву, мунияр махъ Сириянаву ивкIсса, хасъсса аьралий операция байбивхьуния шинай хьхьичI ххуттай авцIусса АьлихIажиев Илияслул (позывной Гумбет) бакIрачIан чIявусса бувкIун бур. Ва яруссаннал миллатрал арс ур. Увну, хъуна хьуну ур ЦIуссалакрал райондалийсса Гьамиящиял шяраву. «Циняв бивкIурдал оьван» та дунияллия зана хьусса инсан ур. Кьура шинай аьралуннаву къуллугъ буллай цалагу отпускалий къаувккун ур. Ваная гьарзат бусларча, хъиннува лахъисса хавар хьунссар. Февраль зурул 2-нний разведроталул командир Гумбетлуйн захIматсса бигар тапшур бувну бур. Февраль зурул 7-нний архIал бивкIминнащал вагу ивкIуссаннун ккалли увну ур. Амма Гумбет бивкIулияр ххув хьуну ур. Цува «сагъну акъашиву» ванан госпитальданий кIул хьуну бур, хIакиннал ина хъин уллан къахьунссар, ина ивкIуссаннан ккаллину ура увкукун.
– Вил кулпат, къуш буссарив цIувххукун, къуш буссар, навара акъасса, – учай ванал пашманну пишгу тIий. ЦIана ИлияслучIа бивкIулул справка дакъасса, цамур документ бакъар, мунил ласу бухIан увну ур. Махъунай цала аьралитурачIан гьан ччай, гьан бюхълай акъар. ЦIана Ума ванал паспортралшиврий бакIцIуцIаву дуллай, лечлай бур.
НукIувагу кIицI лавгсса куццуй, Хуршиловалийсса волонтертал чIявуми лак бур, ччарча арцуйну, ччарча дука-хIачIанмунийну кумаг буллалисса. Цалчинсса гьантрая шихунмай штабрай къуш бивщунма буссар, ччарча къертту щашлай, ччарча бувкIми кьамул буллай КIувратусса лас-щар Исмяил ва Мисиду Гьаруновхъул. Букъавсун къабучIир, цIана ва штаб тIивтIусса аьрщарайн тамахIссагу бивкIссар. Исмяиллул хъунмасса хIарачат бувссар шиччалу канища къабуккан. Ваналли шикку къертту щашлансса конструкциярттугу дурсса. Кумаг аьркин багьлагьисса чIумал волонтертурал давривух хIала уххайссар вайннал душнил оьрчIгу. ЧIумуя чIумуйн арцуйнусса кумаг байссар Мисидул уссийл Багьауттиннул . Ва кьини жу хъамалу бан Мисидул дурну дия нахIура-нахIусса бурувуссаннуй ккурч.
НукIувагу кIицI лагав, чIявусса буссар ккурандалуву ЧIарттал шяравасса волонтертал. Балики «шанавун лаглагисса», пахъ агьсса ухьурча, ми га цIана сукку-кьютIу бантIиссар Сарбижамаллул. МахIаммад Сулайманов, ХIажи Бадруттинов, ПатIимат Мусаева ва ванил душ Аьйшат Кунаева, Написат, Сибрижат, Таибат, Зарипат. ЦучIав лях лавгсса ухьурча, ялтту бучIанссар. ЛяличIинува кIицI лагавияв 2-мур ЦIувкIратусса Садаят МахIаммадова. Ва ацIийлва лавгссар ххасъсса аьралий операция нанисса кIанттурдайн гуманитар кумаг биян бан. Аьраяллин кумаг бан цимирагу ихIсандалул концерт дурссар, укунмасса дука-хIачIиялийнусса кумаг къахIисавну. Ванил, Цалчинмур ЦIувкIратусса чялишсса волонтер Шарапинал, ЦIуссаккулатусса Имарал, ЧIятусса Мисиду Исяевал музыкалул программалийну чIюлу дайссар штабрай дуллалисса циняв мероприятияртту. Дуссар ккурандалул «Хуршиловцы» тIисса цала гимнгу Шарапинал макьан чирчусса. Чансса бакъар ккурандалуву ЦIуссаккулатусса (Новострой) чялишсса волонтертал. Караматсса чIунил заллу Имара, канил кушулул усттарсса Ххадижат, аьраличунал нину Наташа. Ванил арс СултанахIмадов Халид 2022-ку шиная шихунай хасъсса аьралий операциялий контрактрай къуллугъ буллай уссар. Заннал урувччуну лякъиннав.
«Патриоты Великой страны» ккурандалул чялишсса волонтерталли ЧIяйннал шяравасса Бадуржагьан ва Мисиду Исяева. Мисидулгу дурссар аьраяллин кумагран цаппара ихIсандалул концертру. КIицI лаган ччива кумаг аьркиннийн мудан ка тIиртIусса, цIанихсса «Балхар» кафелул заллу Карашатусса Банавша, Карашатусса Азайрижат. Азайрижатлул душнил оьрчIру хасъсса аьралий операциялул гьурттучиталли. Ца захIматсса щаву дирну зана хьуну уссар, ца цIанагу тийх уссар. Хасъсса аьралий операциялий хьхьичI ххуттай уссар ванил уссийл арсгу. Жу штабрайн бучIан хьхьичIмур кьини Азайрижат бувкIун бия къутандалия гьаз буллай бан къашайсса кьуцурттащал. Нис, аьрайн гьавккури, нахIу-нацIу… Штабрай дуллалисса циняв давурттавух гьуртту шайссар Бархъаратусса Оьмар, Ккурклиясса Жамал. Бюхъай, на кIицI къабувну ливчIссагу бикIан. Учин ччива, чумартсса, ка тIиртIусса жула миллатрал вакилтурал лахълай бур шикку хъуннасса хъар. Гьай-гьай, шикку циняв миллатирттал вакилтал буссар ца кулпат кунма щиривкIуну, шайнал шаймур буллай. ЦIуллушиву дулуннав, бюхълай личIаннав. Ччясса чIумул дянив ххувшаврил хавар баяннав. Баянгу тIиссар. Укун цIакьсса, вихшала дишин бучIисса къинтта бусса жула аьрал чара бакъа ххув хьунтIиссар.
Андриана Аьбдуллаева