ЦIусса назмурдава

ПатIимат Рамазанова

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Зиярат бувара вил лащин дунай

Вил симан хьхьичl дацlлай, цимил чирчангу:
Дунъяллул неъматрах къабулувияв.
Вил карав бакl дирхьу лахlзарду, бавай,
Ках тlий вил каруннайх, гьаз къахьувияв.

«Бувкlрав, ттул душ!» тlисса
вил шанма мукъул,
Багьасса ца цичlар ттун къадиркlун дур.
Къакъунттул къуш бивщу вил къуццу тlаву
Ттун дарув-дарманну, баргъну диркlун дур.

Цlан-чаннаву дирзун, гьанан дикlайвав,
Дигьалаглай тачlав ххалгу къашайвав.
Шарда шюшлай, лакьлай,
дурухлай, щашлай,
Къурату, ардая ххилай дикlайвав.

Багьтlатlал хьурчангу бархан зисса-зий,
Мудан гъалгъа байва ттюнгъасса чlуний.
Кьурчlишиврул кьуру хlачlан багьнугу,
Вилла къумашиву жун кlул къадайвав.

Бавай, вил ччаврилли, вил захlматралли
Ттуву гуж ххи бувсса зун, захlмат буллан.
Вил багьу-бизулул, занакьулулли –
Ттун лахьхьингу бувсса чивух яхl буллан.

Вия буслан махъру биял къахьунссар,
Вил захlматран багьа бищун къахьунссар,
Суратну вил симан хьхьичl загьир хъанай,
Зиярат бувара вил лащин дунай…

 

АрсначIансса чагъардава

Нажагь ччех икIарчан оьрмулул ххуллий,
Къаххуйсса инсаннал ччан бахчин бувну,
Къаххуймур гьантIиссар
цилвамур ххуллийх,
ЧIарах гьан билути, ххуллу буллуну.

ТIайладакъашиврул лавмартсса буран,
Щяв утан кьастирай, лагма гьанарчан,
Дуаьлул къалханну ттул ччаврил туран
Вил ялтту личувча: «Я, Зал, уручча!»

Чил оьхIалшиврулсса буллан дакъарча,
Ваксса ххуйсса дунъял Заннал дуллусса.
Гьарзатгу кьариртун, ачу хьхьиричIан,
Ххяххабургъих урган, хьхьирива бувксса!

Дардру, оьзрурдугу Заннал ссаламрур,
Ми духIлай аьдатсса наслуру жува.
КIул хьунтIиссар вингу, цIаннал кIунттища
Итххявхсса кIай цIурттал цIайтIи бияла!

 

 

 

 

 

 

ДушничIансса чагъардава

Агар ццуццукъатIуйн тIайла бацIарча,
Куклуну ласи ша, тинмайгу хьуну,
Маз оьнал мукъулун нажагь багьарча,
Мукъуйн мабияра, мунайх бувккуну.

Бюхттулних гьава бай лелуххира тIий,
Пахру бувай чIелму хьхьичIух гьанарча,
Лахъунтту зумувми лахъа-хъуншиврий
Бити цивппа! Нагу мудан бивтссарча!

ЧIивиний байссия хIаллурду на вий,
ЧIикI бивтуну, ххуйну, лазилавкьуну,
ХIаллурдал журатну лазилакьаву
Яданшиврул ина чIикI дикIан дурну.

Яргмур рангирайнни яру бачайсса,
Итталун багьларча, ххют дунийнмай хьу,
Ас-ламус адаврай цIакьну ябарча,
БикIантIиссар кьимат кIулцириннаву.

ОьхIалма гьан ити цаламур ххуллийх,
ДакI ядансса дарсну кьамул ба хьумур.
Мачара сситтуй махъ, бухнува бикIу,
Заннахун бивчуну, зарал бувмигу.

Жулла бавахъалгу чIикI дикIан дурну
Янна-усру лархссар чурххай даркьуну,
Къуццу тIийгу бивкIссар
барзунттан лайкьну,
Чилмигу мяш хьунну бувкссар чивунгу.

Цуксса булунссарив къакIулсса оьрму,
ЦIаннал ва къащилул цIавцIин мабара,
Хьхьемал лицIан дурсса бакIру гьаз дурнур
Ххяллай къячIи-тIутIив бургъих дургайсса!

 

 

Бавал буслай, на чичлай

Бавал буслай, на чичлай
шяравату шагьрулийн,
Чичайссия чагъарду, уссай,
цIан хьхьурдай, жу вийн.
«Ссав дурцIусса цIурттиксса
ссаламругу» гьан буллай,
Шяраву хьусса гьарца ишираягу буслай.

Утти, цIан хьхьурдай бавал
лавгми дакIнин бичайний,
СияхI дувай лахъисса,
якьамасса такьвалий:
ЦIарду зумух ласлай най,
вил цIаничIан дияйхту,
Цахъис хIаллай кьадагьай,
рахIат хьуннин хъювхъу тIун.

« Бабааал!» учай, ттукI бихьлай
ттул туннурдал таргливун,
ЧIу къаличин нагу бакI
кIучI дара кIараллилун.
Чявхъа бичин ччисса ссав,
цIан ттуруллал дургьусса,
Лащаву вил баваха,
къув-аьс хханххиравусса.

Къювулул атил бувсса кIива
кIаралу гьунттий,
КIюрхнихьхьун ссалам булун
буккан банна бургъилун.
Яру някI уссай, ина, лякъинна тава-тагу,
Ссав дурцIусса цIурттаву,
аьламравух бувккуну!

 

Уссай, бища, мандолина

Уссай, бища, мандолина,
Лаккуй ларзулу кунма,
Дуца жулла лакку макьан,
Дарчангу дакI гьулусан.

Мандолиналул чIунихун
ДакIнил синттал цинцу-цин,
Лахъну аьтIун, я балай тIун
КIулния, ци бия ттун!

КъюкIливунма кьувтIуну бур
Бавал увкусса махъру:
«Агь, хьурдай ца ланжарттухун
БатIин ласгу, оьрчIругу».

Ласгу, арсгу сагъсса мутта
БивкIун буркьай талихIсса,
МакIравагу ччива лахIза
Арс ва лас чIарав бусса.

Ларгссар бава, цила тIийкун,
«Аьрщарал тавханттувун»,
Лахъну аьтIун, я балай тIун
КIулния, ци бия ттун!

Бища, уссай, мандолина
Ттухлу ссинкьатIи буван,
Ххарссари хьусса дакIнива
ПIякь къаучин, кьун буккан.

 

 

ЧIапIан кIутIу тIий дур ссут

ЧIапIан кIутIу тIий дур ссут,
КIутIу-кьатI буллай мурхьру.
Так ца авкьатсса пялут
Бур кIачIа хьун бувану.

БавцIуну бур яхI буллай,
Хъахъи бузма къаликлай.
Наранжи чIапIай лахълай
Ххяххабургъил чирахъру.

ЧIаракIлу – чIанну дуцIлай
Мурхьирдал махьурдия,
ЧIапIив кьатI буллай, зизлай,
Щях тIитIибакьин буллай.

Пялутмур, вацIлул бика,
Хъахъи чIапIайн хъап тIисса,
Ссутнил марчгу сан бакъа
Мяш тIий, цIакь чIапIал чарсса!

Юхсса буруккин бурвав
Пялутран, тти ххишала
Къанясивну дурвав тIий
Лаххан цIухъахъи бузма?

 

Сангарду хьхьичI дарцIуну

ДакIру марцI дуккан дайсса
Вай Заннал шанзурдардий,
Марххала марцI-кIяласса
Лув бивхьунни шагьрулий.

Марххалттанийн я щайхту,
ЦIухьунни ххаришиву.
КIи партIи дурну рангру,
Мяш тIий дур кIяла махмур.

Арсру аьрай ниттихъул,
Аьралийминнал оьрчIру,
КIукIлу марххала кIуну,
КIилийну кIинтнихь бурвав?

Марххалттанул къатлилу
Сангарду хьхьичI дарцIуну,
МикI хьунни, мукьал кIунтIру
Дакьаврихлу бавцIуну.

 

 

Аьрайн лавгссар, акъассар

Шанма гьанттар шагьрулий
Зиг буллуну гъарал лачIлай,
ЛачIлачIисса гъаравух,
КIичIиравух яларай,
Зулуй-ккулуй тIий дур най
ЧIирисса зунттал щарсса,
Мукьах бивщуну чантай.
Чятгу хьуну, чярх-мярхний,
Гъаралуннил канс бивтуну,
Га щарссанил хъирив най
Бура нагу, кувкугу тIий,
Ччяни биян ччай шаппай.
Ччаллий кунма, мугьалттугу
Бия гьужум бувну най.
Оьлуркъу щинал бущилул
Къанихшиву – яларай!

Ца ппурттуву кIул дакъасса
Чят хьусса та щарссанил,
Чантайгу тинмай палцI бувну,
Ябивхьусса дарвазалул
Дянив никирттайн дагьну,
Ца гьуя куна, ца гьуя:
«Буттарссил Саний!»
Азварданул чIиртту, магъи
Хъюлчу тIисса хханссия…

СсукIуврай чиваркIуннал
БакIру хьхьичIун дирчуна,
КIива къатлувагу гьуя-гьарай гьаз хьуна:
«Бавал, някI яруй, бавал!»
«Буттарссил барххуй, Саний!»
«Аьрайн лавгссар, акъассар,
Ччувччуссар тти жул къатта!»
ЧIурду хIала бувххуна,
ТтукI бивщуна ттул чурххайх:
Миналул цIалцIив щуна,
Куча къума лавгуна.

Оьлувкъусса аьтара
Ялавай най хъав-хъав тIий,
Ясрал чIурду зяй-зяй тIий,
Намур буний микIлачIлай,
Чунъяв вай къатрачIан тIий.
Итталату къалаглай
Та якьамасса мутта,
Аьрайн лавгсса Санинал
«Ччуччин бувсса» хъункъатта!

Неххал ххурхху хIаласса,
«Гьуялул» чIурду чIюхлай
Ттигу лигьулул шара,
Гъилигу къалагара,
Гъилигу къагьанссара…

Марххала лув бивхьусса

Марххала лув бивхьусса
Гьантрай, бавал кIюрххилва
Бизан байссияв, бахьлан
ЦIияллая, хьулуха.

Кьуннусса марххалттанул
Жалин дурну дур щялу,
ЧIаххуврал азварданул
Ххяччагу дур вив дагьну.

ХьхьичIавасса дарваза
ЧIумул накьичирттахь бур,
Лелуххантрал аваза
Бакъа, махIла шанай бур.

Шану бакъасса намур
Бувкра марххала бичлан,
Нажагь на бувкIсса бавну,
Кумаг бан ина уккан.

Лув бивхьу марххалттаний,
Жулванийн нани ххуллий,
Вил шаттирдал къалипру
Ккаккан пиягьрал цIайлий…