Культура ва спорт цачIуну
Аьрасатнал Кьиблалул халкьуннал культуралул ва спортрал фестиваль
Октябрьданул 30-нний Каспийскалив Аьли Аьлиевлул цIанийсса Спортрал ва жагьилтурал дворецраву шадлугърал тагьарданий дайдирхьуну, ноябрьданул 1-ннин лахъи ларгунни Аьрасатнал Кьиблалул халкьуннал культуралул ва спортрал ХVII фестиваль. КIилчинсса шинни ва жулла республикалий дуллай. ДукIу-гьашинунин тIурча ва дурссар Ухссавнил Ккавкказуллал Федерал Округрал ва Аьрасатнал кьиблалул личIи-личIисса субъектирдай.
Гьашинумур фестиваль хас дурну дия Аьрасатнал Халкьуннал цашиврул шинан. Муданна кунна, фестивальданул дия хъуннасса ва авадансса, спорт ва культура цачIун дуллалисса программа. Ванил спортралмур бутIа сакин хьуну бия ацIнияхъайсса спортрал журардал бяст-ччаллая. Культуралул программагу дия миллатирттал культуралул, аьдатирттал, багьу-бизулул аваданшиву ккаккан дуллалисса.
Фестиваль дайдихьлай, лахъан дунни спортрал ххувшавурттал лишанну хъанахъисса факел. Ва цурдагу лахъан дунни Дунияллул шамийла чемпион Муслим ХIажимахIаммадовлул. ЦIу дуккан дунни стадиондалул дянив. Лахънийн гьаз бунни фестивальданул ттугъ. Дагъусттан Республикалул паччахIлугърал хорданул щаллу дунни фестивальданул гимн.
Фестиваль тIитIлатIисса шадлугърай гьуртту хьунни Дагъусттан Республикалул ХIукуматрал председатель МахIаммад Рамазанов, Аьрасатнал Федерациялул спортрал министрнал цалчинма хъиривчув Одес Байсултанов ва цаймигу къуллугъчитал.
Фестивальданул концертрал программа дайдирхьунни къавтIаврил «Эхо гор» ансамбльданул ва Дагъусттан Республикалул халкьуннал артистка Кристина Рамазановал. Гихунмай сахIналийн куннал хъирив кув бувккунни Къарачай-Чаргаснавасса, Къабардин-Балкьарнавасса, Адыгеянавасса, Ингушетиянавасса, Къалмукьнавасса, Севастополлаясса, Ухссавнил АьсатIин-Аланиянавасса, Къиримнавасса, Къалмукьнавасса, Ростовуллал областьраясса, Ставрополлал крайраясса, Донецкаллал Халкьуннал, Луганскаллал Халкьуннал Республикарттаясса, Херсонскаллал ва Запорожскаллал областирдаясса, Севастополь шагьрулиясса ва Дагъусттан Республикалул делегацияртту, творчествалул коллективру. Муданна кунна дакIний личIансса, асар хьунсса дия «Лезгинка» ансамбльданул къавтIавуртту.
Фестивальданул 1-мур кьинилия тийнмай байбивхьуну, Аьрасатнал Кьиблалул регионнаясса 16 команда дурккунни бяст-ччаллай: Чачаннал, Ингушетиянал, Къарачай-Чаргаснал, Къабардин-Балкьарнал, Ухссавнил АьсатIин-Аланиянал, Къиримнал, Къалмукьнал Республикарттал, Ростовуллал областьрал, Ставрополлал крайрал, Донецкаллал Халкьуннал, Луганскаллал Халкьуннал Республикарттал, Херсонскаллал ва Запорожскаллал областирдал, Севастополь шагьрулул ва Дагъусттан Республикалул. Цинявппагу культуралул 10 делегация.
Культуралул ва спортрал шадлугъру дуллай бия Спортрал дворецравугу, шагьрулийгу, спортрал гьарца журалуцIун бавкьусса стадионну ва заллу буний. Спортивный программированиялул бяст-ччаллу, мисалдаран, хъанай бия МахIачкъалалив, Дагъусттаннал паччахIлугърал технический университетрал базалий. МахIачкъалаллал хъун майданнивгу дия уттарашинна, шикку буллай бия спортрал чIявуми бяст-ччаллу. Шиккува зий бия интерактив майдангу, цийгу хъамаллураща кIул хьун бюхълахъисса личIи-личIисса халкьуннал касму-сянатирттащал, дукрардащал, кIул хьун бюхълай бия гьарца дукралул чIиви-хъунсса тарихращалгу.
Фестивальданул лагрулий МахIачкъалалив хьунни миллатирттал творчествалул коллективирттал «Многонациональная Россия» цIанилусса форум. Ваний гьуртту хьунни жулва билаятрал 36 региондалиясса коллективрал каялувчитал. РОСКОНЦЕРТ ФГБУК-рал генеральный директорнал хъиривмур Екатерина Ширяевал цилва ихтилатраву кIицI лавгунни культура ва спорт – вай инсантал цачIун буллалисса гужсса кIива маз бушиву.
– Ва дахIавугу яла-яла щуркIал хъанай дур Аьрасатнал кьиблалий, яла-яла – Дагъусттаннай: шикку дакIнил кьянкьашиву ва чурххал кьуват мудангу цачIу най бивкIссар ххишала дакъа авадансса аьдатирттащал, балайрдащал, къавтIавурттащал, канил пишардащал. Гьарца шинал фестиваль дуллалисса аьдатрал ккаккан буллай бур сахIналийгу, спортрал ареналийгу душиву цара ца зат – цалва мархраясса пахру ва цайми халкьунначIансса хIурмат, – увкунни ванил.
Ноябрьданул 1-нний хьунни Аьрасатнал Кьиблалул халкьуннал культуралул ва спортрал фестиваль лакьлакьисса шадлугъ. Спортсментал ххувшавурттащал барча буллалисса, творчествалул коллективирттахь барчаллагь тIутIисса ихтилат бунни МахIаммад Рамазановлул.
– Вай кьинирду дурцIуну дия спортрал азартрал, музыкалул ярг-яргсса номердал, хъунмасса хIаллай дакIний личIантIисса хьунабакьавурттал. Фестивальданул площадкардай гьурттучитал ккаккан дуллай бия цалла усттаршиву, ххувшавричIансса хъит ва куннал кунначIансса хIурмат. Творчествалул коллективирттал жува кIул бувунну цала-цала халкьуннал культуралущал, музыкалущал, къавтIавурттащал ва ляличIисса аьдатирттащал. Фестивальданул агьаммур, хъунмур хIасилгу му духьунссар жунма цал ххишалану ккаккаву жува куннаха кув цуксса лавхьхьусса буссарув, Аьрасатнал Халкьуннал цашиврул шинал ва кIанттулгу ляличIиссара мяъна дуссар, – увкунни ванал.
Фестивальданий ххув хьунни Дагъусттаннал цачIундур команда, ванил ларсунни мусил арулла награда. Жулва спортсментал хьхьичIун ливчунни армрестлинграву, канат кIункIу давриву, самболуву, дзюдораву, волейболдануву, фиджитал-баскетболдануву, спортрал программированиялуву. Цалчинмур кIану бувгьусса Дагъусттаннал цачIундур командалун кубок буллунни МахIаммад Рамазановлул. КIилчинмур кIанттухлусса кубок – Чачаннал Республикалул командалун. Шамилчинмур кIанттухлу – Ставрополлал крайраясса командалун. Ххув хьуминнан бахшишру дуллалисса давривух МахIаммад Рамазановлущал ва Одес Байсултановлущал гьуртту хьунни Аьрасатнал Виричув Энвер Набиевгу.
Одес Байсултановлулгу барча бунни спортрал бяст-ччаллаву ххув хьуми ва барчаллагь увкунни ва ххаллилсса шадлугъ дурминнахь.
Фестивальданул гьурттучитурахь ва хъамаллурахь видеолийнусса ихтилат бунни Дагъусттан Республикалул бакIчи Федор Щукиннул:
– Аьрасатнал Кьиблалул халкьуннал культурардал, мазурдил, аьдатирттал аваданшиврул, чIувну дугьлагьисса каруннил цал уттигу ккаккан бувунни жула гуж цашивруву бушиву. ЛичIину барчаллагь учин ччива ва фестивальданул сакиншинначитурахь, волонтертурахь, жулла республикалул агьалинахь. Зун хъамал ххирашиврийн бувну ва байран хьунни гъилисса ва дакIнийхтунусса…
Фестиваль лакьлакьисса шадлугърай гьуртту хьунни паччахIлугърал ансамбльллу: Дагъусттаннал цIанихсса «Лезгинка», Адыгеянал «Исламей», Ингушетиянал «Ингушетия», Къалмукьнал А.О.-Г. Цебековлул цIанийсса хор, Чачаннал «Вайнах», Къарачай-Чаргаснал «Созвездие», Ростовуллал областьраясса А.Н. Квасовлул Донской казактурал балайлул ва къавтIаврил ансамбль, Къабардин-Балкьарнавасса Терский казактурал балайлул ва къавтIаврил фольклорданул ансамбль ва цаймигу.
Фестивальданул сакиншинначиталну бия Аьрасатнал Федерациялул Спортрал ва Культуралул министерствартту ва Дагъусттан Республикалул ХIукумат.
Бадрижамал Аьлиева