
Ларгсса нюжмардий, на, «Илчилул» хъунама редактор Руслан Къардашов, ва корреспондент ХIасан Аьдилов бивссияв Мамедкъалалив ци тагьар дурив ккаккан, щинал аьтарттал думуницIа бувну ливчIсса агьалинащал хьунабакьин.
Тихун бачиннинма цIухху-бусу бувну, жу кIул бувссия лакралми кулпатру чув буссарив, вайннал адресру. Хьунабавкьуру Цалчинмур ЦIувкIратусса Аьлиловхъал шанмайва кулпатирттащал. Шама уссу цачIу-чIарав яхъанай ур шикку, ца лахIзалул мутталий шанмагу кулпат къатта-къушлицIа, хъус-кьинилуцIа хьуну ливчIун бия. Жухь хьумуния укун бувсунни Загьидат Аьлиловал: «КIулбакъа бала ялун къабияннав хIазран къаучайхьунссар, мукунсса бала бивна жул ялун хьхьуниву. Полициялул зузалтрал нузайн кьутI куну, анаварну документругу лавсун, насияра, Мамедкъала щинавун гьансса нигьачIаву дур куна. ЦичIав кьай ласун, канил дугьан шайсса мутта бакъая, анаварну буккан багьлай бия. Жу дахьва муххал ххуллул ялун гьаз шайхту, мугьалттал жулва къатрайнсса гьужумрах ялугьлай бивкIру. Та ппурттуву жува сагъну личIаврия щукру барча бакъа, цамур пикри бакIравунмагу бухлай бакъая. Хъирив кьини жу лавгру жулва къатрах ябитан: оьрмулухун зий, захIмат буллай бивкIсса къатригу дакьин дан къахьунсса даражалий кьини дурккун ляркъунни, думургу гьагълил гъулуртуну. Цукунсса асарду бикIанссар жул дакIурдиву? Щала оьрмулий бувцири захIматрал суратру итталух занай дакъарив. Кьянкьа дарду. ЯхI къабувнугу чара бакъая, лагма-ялтту ливтIуссагу хьуну бия. Тайннай аьтIий бивкIру. Лажиннича плотиналул ялувбацIаву дуван аьркинминнал укунсса баччибакъулшиву дурну ва кьини агьалинайх дуккан ритан аьркинссияв? Хъунмасса барчаллагьрай бура чIарав бавцIуминнайн, жула шяраваллил жагьилтал бувкIунни, къатри марцI буллай бивкIунни. Ккуллал ва Лакрал районная бувкIунни, гъан хъанай: «Ци кумаг бави, ци аьркинни?» тIий цIухлай бия. Укун дакI цIуцIаву дусса инсантал чIалай, буруккингума буклай бия дакIнива. БакIра-бакIрах барчаллагьрай бура кумаграл ка тIиртIуманайн, чIатIа дургьуну зий ивкIманайн, нахIусса мукъуйну дакI дуванмур буллай ивкIманайн».
Бувсунни та кьинилия Шамил Аьлиловлулгу, ванал чIаххучу Ражаб Исмяиловлулгу ва СунбатIуллал шяравасса Роза АьбдулхIалимовалгу. Вайнналми къатрангу хъунисса зараллу хьуну бур, къатлул кьай-кьуй, матахI ишла дуван хьунсса даражалий дакъар.
«Уттинингу хьуссар щин ялтту лавгсса ишру, ва бала-мусиват ккавккун акъара, щинал лавсун лавгун бия лагма-ялттусса къатри. Полициялул мугьлат бакъа лихъияра, 15 минутIрава мугьалтту буккантIиссар учайхту, ция жу ласунтIисса? ЧIявуми документрувагу ласун къавхьуну бувкссар къатрава, буккансса иш къавхьуну мугьалттавух гьузуй ххассал хьуссагу, ххассал хьун къавхьуссагу бур», – тIий бувсуна Шамил Аьлиловлул къатри бивкIсса кIанттугу ккаккан буллай.
«БувкIунни комиссиягу, шагьрулул администрациялул вакилталгу, гьармур ххал дунни хъирив лавну. Ттул хIаятраву гьалмахчунал машинагу буссия, вагу зия хьунни ттуллами хъуслицIун. 10 сотка дулун аьркинссар ттун утти цамур кIанай къатри дуван. Документру батIин, аьркиннийн биян буван, лечлан багьлай бур. Цалсса ва аваралуву миннулсса буллан бувару», – увкунни Ражаб Исмяиловлул.
Бивру жу Гуманитар кумаг буллалисса центр тIивтIусса мизитравун. Тикку волонтертал булувкьуну бувкIсса кумаг ликкан буллай, бачIлай бия. Кумаграл даврия бувсунни Сайпуллагь Кьурбановлул:
«Цалчинмур кьинива гуманитар кумаг букIлай бия республикалул циняв шагьрурдая ва районная. Мукунма Аьрасатнал регионная ва СНГ-лул билаятирттая. Зунма чIалай бурхха душру ва чиваркI бачIинсса, тIайла буккансса кумаг личIи буллай зий бушиву. Жу Мамедкъалалив бакъагу, Дагогни шагьрулийнгу гьан буллай буру кумаг. Инсантал думур, аьркинмур лавсун букIлай бур: дуки-хIачIия, иникьали, ччатI, компотру. Шайма шаймур буллай бур, хьхьу-кьини дакъа бакъавцIуну зий буссар волонтерталгу, кумаг аьркиннийн чIумуй бияву мурадрай».

Культуралул къатлувугу зий бия Гуманитар кумаг кьамул буллалисса ва бачIлачIисса центр .ЧIирайн лархъун дия Мамедкъалаллал кIичIирттал карта. Ва картагу ккаккан дурну, бувсунни НурмахIаммад КьурамахIаммадовлул: «Вана карталий аьлтта чIаланну ккаккан бувну кьини дурксса кIичIиртту, яла кумаг цумур кIанайн аьркинну буссарив ваних бурувгун мяълум бувайссар. Штабрайн дучIаймунил, гьармунил сияхI дуллалиссар, та ва щия дуркIссарив, итадаркьумунил сияхIгу мукунна: та ва щичIан тIайла дуркссарив, ци ва циксса гьан дурссаривгу. Кумаграл набордал сортировка дуллалиссар, агьамми мукьра набор личIи дурну: продовольственный набор – щин ва иникьали, яла дуки-хIачIия ва ичIаллинсса химия. Дуки-хIачIия ва бытовая химия личIи-личIину ядуллай буссару. Дуссар лаххиягу. Кьини дуркманаща цащавагу увкIун аьркинмур тIалав дуван, ласун шайссар. Гьаннайсса, гуманитар кумаграл сортировка, бачIаву, аьркинначIан биян баву сантирай ва лябуккулий най дуссар».
Тиккура чIирайн лархъун дия арцуйнусса кумаграл хъирив букканшиврул цукунсса документру батIин аьркинссарив бусласисса плакат. БувчIинну чивчуну бия компенсация була-ласаврил низамрая.
СВО-лул Аьрасатнал Виричу НурмахIаммад ХIажимахIаммадовлул цIанийсса «Патриот» тIисса ихIсандалул фондрал чулуха чапалсса щин дурхсса кIанттурдай лахъай азардая буруччиншиврул, кьини дуркминнан дуларду антисептикругу.
Шагьрулул кIичIиртту КАМАЗ-ирттал ва кумагру буллалисса волонтертурал бувцIуну бия. КIива-шанма мукъуйну учин, Мамедкъала щарай бия. Амма булувкьуну кумаг буллалиминнал кьюкьригу чIалай, гуманитар кумаграл давугу сантирайн руртун душиву хIисавравун ларсун, ччяни балаллува лайкьну букканхьуви Мамедкъалаллал агьлу тIисса вихшалагу дакIурдиву цIакь хъанай дия.
Руслан Къардашов

