Зараллу бухлаган баврил хIакъиравусса ЧС-рал оперштабрай

Апрельданул 13-нний Сергей Меликовлул дунни Дагъусттаннай ляличIисса тагьарданул биян бувсса зараллу бухлаган баврин хасъсса оперштабрал заседание.

Ванал бакIрай вичIи дирхьунни тIабиаьтрал апатIрал зараллу биян бувсса районнай ва шагьрурдай хьусса тагьарданул хIакъираву властьрал органнал каялувчитурал ва муниципалитетирттал бакIчитурал бувсмуних.
Ххал дигьлагьисса хъуними темарду дия зараллу бивминнан кумаг баву ва эпидемиологиялул тагьар.
Мероприятиялий гьуртту хьунни АьФ-лул Президентнал СКФО-райсса вакилнал хъиривчу МахIаммад Рамазанов ва Аьрасатнал МЧС-рал бакIчинал хъиривчу Алексей Кострубицкий.

«ЦIанасса ппурттуву чIалай бакъар гьавалул тагьар гужну даххана хьуну, тIабиаьтрал апатIрал шамилчинсса щатIи биян бюхъайшиву, амма цаппара кIанттурдай уттигу нигьачIаву дусса ишру хьун бюхъайссар, хаснува зунттал районнай. Ми ишру бавхIуну бур занчру буцаврицIун, цаппара шяраваллаву нехру дуккаврицIун, лахIунтту дуцаврицIун, ххуллурду ва коммуникацияртту лияврицIун. ХIакьину ххал дигьинну, цукун дачин дан дурив ми иширттацIун дархIусса жулла давуртту», – увкунни Сергей Меликовлул.

Дагъусттаннай къатри щинахьхьун лагаврия зараллу бивсса инсантурал цалчинми выплатартту ласлан байбивхьуну бур: миннан дирчуну дур 19,5 млн къуруш. ЦIанасса ппурттуву буллуну бур 688 выплата: 562 цал булайсса, 126 – хъус-хъиншивруцIа шаврийнусса. Ва даву уттигу дуллайнма бур.
Заявкартту гьарца кьини кьамул дуллай бур. Дагъусттаннал социал къуллугъру ва МФЦ бучIан бувну бур хьхьугу, кьинигу зузисса низамрайн.
ЦIанасса ихтилат бур кулпатирттан гьарца кьини аьркинсса масъалартту дузал буллан аьркинсса арцуя. Бивсса зараллу лахъансса выплатартту буллантIиссар личIину – кьимат бищайсса комиссиярттал даву къуртал хьуну махъ. Сергей Меликовлул тапшур бунни ми давуртту анавар дуккан дан.
Хьусса тагьарданул хIа­къираву бувсунни вице-премьер Рамазан Жяъпаровлул. Ванал бусаврийну, чIярусса чявхъа-гъараллу лачIаврийну щинахьхьун ларгун дия 42 шяравалу, цIана миннува лирчIун дур 7.

Щин дукьан дуллай бур, учIан увну ур 200 ххассалбуву. Дагъусттаннайн ххассалбувулт бувкIун бур цайми регионнаягу.
Ххал бивгьуну бур 11 азарунниха ливчусса къатри, ялапарлувтурал лавсун бур багьайсса хIакь, зараллан кьимат бищаврил даву уттигу дуллай бур. ЧС-рацIун бахIуну левщуну бивкIсса чани буллуну бур циняв щяраваллавун ва шагьрурдайн, щинал дузалну дакъар уттигу инсантал ялапар хъанахъи­сса 9 шяравалу, миккун щин диян дуллай бур.
Зунттал районнай ххуллурду марцI буллай бур марххалттацIа, ххассал буллай бур ичIаллил хIайвант.

Сергей Меликовлул тапшур бунни тIайласса кьимат бищун шяраваллил хозяйствалун бивсса зараллан, ми лахъансса выплатартту тIайлану булланшиврул.
Региондалийсса эпидемиологиялул тагьардания бувсунни ДР-лул Роспотребнадзорданул каялувчи Залимхан Оьмариевлул.
«Азарунниха лирчусса лабораториялийнусса хъиривлаявуртту дурну дур щинахьхьун ларгун диркIсса циняв шагьрурдай ва шяраваллаву, мукунсса хъиривлаявуртту дуллай бур уттигу. ЦIанасса ппурттуву хIарачат буллай бур дезинфекция дуван. Вай гьантрай Хасавюртуллал ва Дарбантуллал районнай зий бур даву кIулсса бригадартту», – увкунни Роспотребнадзорданул каялувчинал.
Сергей Меликовлул муниципал сакиншиннардал бакIчитурайн тапшур бунни гужлан дуван санитар-эпидемиологиялул давуртту цала-цала территориярттай. Дагъусттаннал бакIчинал мукунма тапшур бунни инсантал чIумуйсса паракьат бувсса кIанттурдай сакин дуван цIуллушиву дуруччаврин хасъсса бигьалагаву, цалчин ярглий оьрчI-бакIуннан.
Хъунисса оьрчIал центрдал зараллу бивсса школардал дуклаки оьрчIан личIи дурну дия путевкарду, 80 инсанная сакин хьусса цалчинсса группа паракьат бувну бур ца центрданий.
«Жува аьркинссар цалчин ярглий бигьалаган тIайла буккан оьрчIру чIумуйсса паракьат бувсса кIанттурдая. Тиккусса оьрчIал хIакьинусса кьинигу дакъар дуклансса ва тарбиялунсса шартIру», – увкунни Сергей Меликовлул.
Гужсса гъараллу ларчIун махъ коммуникацияртту цIу дуккан даврил хIакъираву махъ лавхъунни цалчинма вице-премьер Манвел Мажонцлул.

Электричествалул дузал баву

Сайки 20 азара инсан ливчIун ия чани бакъа гужсса чяхъа-гъараллу лачIаврийну. Агьалинал къатравун чани булаврил давуртту най дия циняв кIанттурдай.
Республикалун кумагран пишакартал бувкIун бия Ингушетинава, Ухссавнил АьсатIиннава, Къарачай Чаргаснава ва Ставропольлал крайрая.

Газрал дузал баву

БакIрай газ най къабивкIссар 19 шяравун, яла лирчIун дия газ къананисса так ца – Ахъушиял район.
Тикку ремонтрал давуртту лахъи лаган тIий дур апрельданул 17-ннийнин, лахIуни дурцуну ххуллу лавкьун бушиву сававну.

Щинал дузал баву

Щин дакъа лирчIун дия 9 шяравалу. Гьарца шяравун дучIан дуллай бия хIачIайсса щин. Зузи дурну дия техника. Щинал щаллушиврул чулуха захIматшиву дакъар. Ца гьантлул мутталий щинал дузал бан бакIрайн лавсун бур.
Муниципалитетирттал бакIчитурал Сергей Меликовлухь бувсунни цIанасса тагьардания ва дуллалисса давурттая.
Ихтилатру бунни ЦIунтIиял, ЦIумадиял, Табасараннал, Дахадаевуллал, Докъузпариннал, Ккуллал, ЧIарадиял, Лакрал, Хайдакьуллал, Лаващиял, Агъуллал, МахIарамкантуллал, Ахъушиял районнал ва Бежтиннал участокрал бакIчитурал.
Сергей Меликовлул Дагъусттаннал МЧС-рал каялувчи Нариман КазимахIаммадовлуйн тапшур бунни муниципал сакиншиннардайсса тагьарданул ялув ацIаву дуван.
«Тавакъюри хIадур дуван докладрал записка предложениялущал, ккаккан дуван зараллу бивсса циняв шяраваллу. Жущава къашайссар личIи буван, масалдаран Дарбантгу, МахIачкъалагу, Хасавюртуллал район ва Дахадаевуллал район. Инсантал къулагъас къадурну кьабитан къашайссар», – увкунни республикалул каялувчинал.
Алексей Кострубицкийл тIимунийну, федерал центрданул республикалийн тIайла бувккун бур Донскаллал ххассалбувултрал центрданул группа – 100 пишакар ва 30 техника. ХIакьину биянтIий бур Тулаллал ххассалбувултрал центрданул группа – 100 пишакар ва сайки 30 техника.
«Жунма чIалай бур региондалуща бюхълай бушиву аьркинсса давуртту дузал дуван. Кумаг булланну аькинссаксса», – увкунни Алексей Кострубицкийл. Ванал бувсунни цалчин ярглий дуван аьркинсса давурттал хIакъиравугу.
Цалчин – аьркинссар ччясса мутталий тIитIин шяраваллавунсса ххуллурду ттинин лавкьуну бивкIсса кIанттурдай. КIилчин –дезинфкцияртту дуван кьуллардаву ва къувирдаву(скважинардаву). Региондалийн дучIан дурну дур 4 тонна гипохлорид натрийрал, цаппара гьантравун дучIантIиссар уттигу 10 тонна.
Ванал тапшур бунни властьрал органнал каялувчитурайн ва личIинурасса къулагъас дуван агьали кIул буван дуллалисса давурттащал.
МахIаммад Рамазановлул тIимунийну, зарал бивминнан кумаг буллан аьркинссар аьчухну. Ванал бувцунни цаппара мисаллу ихIсандалул кумагчитурал (благотворители) чIярусса арцу зарал бивминнал кIунттихьхьун дуллай бивкIсса иширттая, яла захIматну бикIайссар кIул буван: цуманан бувссарив кумаг, цуманан къабувссарив.
Ванал депутатътурайн тапшур бунни чялишну гьуртту хьун му давривух.

ХIадур бувссар ХI.Аьдиловлул