Ттигъанну мукьцIал лавхъунни Шахьуйннал шяравасса, архсса Кемероволий ялапар хъанай ивкIсса, Аьлиев МахIаммад Нажмуттиннул арс аьпалухьхьун лавгун.
Ца Хъунасса Заннан бакъа, щинчIав ва тачIав кIулну къабикIай махъра-махъмурну цумур хьунабакьаву, цумур гъалгъа ягу калима хьунтIиссарив. МахIаммадлул ва ларгсса гъинттул шяравунсса аьрххигу, гъанчувнащалсса ва шяраваллил инсантуращалсса хьунабакьавугу ляркъунни махъра-махъсса. Лакку кIану, буттал шяравалу, шяраваллил жямат хъинну ххирассия МахIаммадлун, махъсса шиннардий лув-ялув август зуруй учIайссия, архсса ххуллухгу, захIматшивурттахгу къаурувгун.

Увссар МахIаммад 1962-ку шинал июльданул 25-нний Шахьуйннал шяраву, учитель, фронтовик Аьлиев Нажмуттиннул ва БатIил чIявусса оьрчIру бусса кулпатраву. Школалий дуклай ивкIссар чIаххуврайсса ГьунчIукьатIрал шяраву. Совет чIумал школардал дянив чIяруну шайссия личIи-личIисса хьунабакьавуртту. Вайннуйгу, школардал дянивсса бяст-ччаллайгу кIул хьуну, лакрал шяраваллаву МахIаммадлул дустал, кIулсса чIявусса бикIайссия, вайннава къачансса – оьрмулухунссагу. Дуккавриву хьхьичIунсса, спортраву итххявхсса, хасият кьянкьасса, тIайламур ччисса МахIаммад учительтурал ва архIал дуклакиминнал дянив бусраврай, хIурматрай икIайссия.
1980-ку шинал ГьунчIукьатIрал дянивмур даражалул школагу къуртал бувну, МахIаммад, комсомол путевкалийн бувну, увхссар Кемеровскаллал областьрайсса Березовский шагьрулийсса СПТУ-лувун. Шикку ванал ларсъссар «проходчик горизонтальных и вертикальных выработок» касму-сянат – шахталул, хъуручI буккаврил давриву ца агьамсса пиша. Шяраваллил кIанай увсса ва хъуна хьусса, чIивинияцIава зий, захIмат ххирану аьдат хьусса МахIаммадлул укун бигьа бакъасса, бусравсса ва нажагьсса пиша язи бугьавугу махIаттал хьунсса зат бакъар. Дуккаву щаллу дурну махъ зана хьуссар буттал шяравун. Яла Лаккуя, хьхьичIва тIайла буккайсса куццуй, цинявппагу бавтIун, бала-гьалайрдащал тIайла увкссар МахIаммад армиялийн. КIира шинайсса къуллугъгу бувссар зунттал жагьилнал Германнавусса Совет аьралуннал группалуву (ГСВГ). Армиялия зана хьуну махъ зун ивкIссар цалла сянатрай Кемеровскаллал областьрай. Кьуния ххюрахъул шиннардий МахIаммад зий ивкIссар «Северный Кузбасс – шахта Первомайская» ООО-лий, ххюра шинай – «Северный Кузбасс – шахта Березовская» ООО-лий. Шикку МахIаммад ивкIссар бригадирнал хъиривчувну. Лайкь хьуссар «Медаль шахтерской славы» тIисса бусравсса наградалун, чIярусса грамотарттан ва бахшиширттан. ДакIнийсса куццуй, совет заманнай демонстрациярттал чIумал трибуналий бацIан идаралия, коллективрава гьан байсса бивкIссар яла бусравми, хьхьичIунми зузалт. Мукун МахIаммадгу гьан увайсса ивкIссар байраннал чIумал шахталул бусравсса вакилну трибуналий ацIан.
Зурдардий харжру къабуллай, шахтертал азурда буллалисса чIумалгу, шахталий, аьрщарал куртIний, та-духьурчангу, пIякь учавуртту хьун бюхъайсса, хъанайгу диркIсса, нигьачIисса ва захIматсса, амма цанна ххирасса даву къакьадиртссар МахIаммадлул. Шиннардивуннив, цIуллу-сагъшиврул тагьар сававну, ванан багьссар шахта кьабитан. Муния махъ ва зий икIайссия Березовск шагьрулул администрациялийгу, цайми идарарттайгу къаралдануву.
Махъсса шиннардий гьарца гъинттул учIайссия МахIаммад буттал шяравун. Шяраваллил инсантуращал хьунадакьайссия цанна ххирами байраннавасса ца – Шахтернал кьинигу, Шяраваллилмур кьинигу. Цува Лаккуй уссаксса шяраву хъанахъисса иширттавух хьхьичIунну гьуртту шайссия, хаснура Шяраваллил кьинилуцIун дархIуми давурттавух. Архну усса чIумалгу, МахIаммад тачIаввагу шяраваллия, Лаккуяллия ва Дагъусттанная яувцун къаикIайссия, мудангу хIарачат буллай икIайссия гъан-маччанащалссагу, шяраваллил инсантуращалссагу дахIавуртту цIакь дуван, жямат цачIун буван.
МахIаммадлул кулпат хьунгу нясивну лявкъуну бия цахава лавхьхьусса, захIмат ххирасса, дан-дитан кIулсса, цуппа оьрус миллатрал бунугу, хIакьсса лаккудушниннияр лакрал багьу-бизугу, бухху-буккугу лагу-лавхьхьусса, ххирагу хьусса Татьяна. Лаккуйн бувкIсса чIумал Татьянал оьлгу ттизайссия, хъуру-маршригу буцайссия, зунттавува хъунма хьусса душнил кунна шяравусса цайми-цайми давурттугу дувайссия. МахIаммадлул ва Татьянал дянив хьуссар кIия арс ва ца душ.
НахIусса, бавкьусса вайннал кулпатравун оьрмулул 25 шинаву апатI хьуну бивкIусса душнил къумашиву дурхссар. Цанма Лаккуялу, Дагъусттан ххиранугу, ахирмина шийх хьуну ччай къабикIайва МахIаммадлун, мукун, тийха, душнил чIарав увччуссар.
Аьпалул хьуннингу, хьуну махъгу, цуксса архсса манзилданий унугу, МахIаммад гъан-маччаминнал, цува кIулну ивкIминнал чIаравгу, дакIурдивугу мудан уссар.
Вил чурх куклуний, рухI чаннаний хьуннав, ххирасса ниттиуссу МахIаммад. Виясса аьпа ина кIулну ивкIминнал дакIурдиву уттавассар. Вин къабуллусса оьрмулул бутIа вил арсурвавран, миннал оьрчIан булуннав.
Бадрижамал Аьлиева

