Ряхва ятиннан нинушиву дурсса ХIабибат

МахIачкъалалив, Р.ХIамзатовлул цIанийсса Национал библиотекалуву, лахъа-хъунну хьунни «Жулва оьрму» тIисса ХIабибат Магьдиевал шеърирдал луттирал презентация. Шикку гьуртту хьун бувкIун бия ЦIуссалакрал райондалул цIуминалийсса школардал учительтал ва дуклаки оьрчIру, шяраваллал бакIчитал, авторнал дустал, гъан-маччами,ванил шеърирду ххирами.

Мероприятие тIитIлай, ихтилат бунни Национал библиотекалул хъунаманал хъиривмур Сарат Жабраиловал.
– Ванияр 9-10 шинал хьхьичIва «ЦIубарз» журналданий ттуйн бакIрайн багьуна ХIабибат Магьдиевал шеърирду, тIааьнсса хъамитайпалул суратращалсса. Библиотекалул зузалтрал мудан дусшиву ­дуссар чичултращал, шаэртуращал. ХIабибатлул шеърирду асар хьуну, ва хъамитайпа уттинин ттунма чувчIав къаккавксса циванни тIий буссияв.
Вай гьантрай ХI. Магьдиевал цалчинсса лу бувккунни дунияллийн. Лугу барча буллай, ХIабибатлун тIайлабацIугу чIа тIий, хъиндайдихьу хьуннав тIий бура, – увкунни Сарат Аьбдуллаевнал. Гихунмай мажлис бачин бувну ия Дагъусттаннал Чичултрал союзрал хъунаманал хъиривчу, лакрал секциялул хъунама Супиян Оьмаров.
Ванал бувсунни ХIабибат Магьдиевал оьрмулул ххуллия, бувккунни ванил шеърирдавасса бюххансса ххару.
ХIабибатлуя бусласисса, ванил шеърирдан кьимат бишлашисса ихтилатру бунни Шушиннал школалул директор Шакират Абакаровал, вава школалул лакку мазрал учительница Умамат Багъирчаевал. Вайннал бувккунни ХIабибатлул шеърирдугу. Ихтилатру бунни ТIюхчардал школалул директор ЩайхахIмад Дадаевлул, ТIюхчардал шяраваллил администрациялул бакIчи Башир Алхулаевлул, «Илчи» кказитрал хъунама редактор Руслан Къардашовлул, хIаласу Зухра Салаватовал, гъанчу Аьли Аьлиевлул, шаэртал Бахттун Гъазиевал ва Кьурбан Кьурбановлул, шяравудуш, маччадуш Зульфиял.
– «Илчи» кказитрай, адабиятрал лажиндарай, ччя-ччяни дуккайссар «Буккултрал назмурдава» тIисса рубрика. Му рубрикалуву жучIа кIийла-шамийла дуркссар ХIабибатлул назмурдугу. ЦIанагу ттул хьхьичI бур ванилгу, цайми буккултралгу назмурду дусса кказит. Миккусса кIия авторнал, «Илчи» кказит барачат хьуну, цала шеърирдал жужру итабавкьунни. Му ца луттирал презентациялий буру жува хIакьину. ­Уттиния тихунмайгу ххаллилсса шеърирдайну жува ххари буллансса цIуллушиву дулуннав ХIабибатлухьхьун, – увкунни Руслан Къардашовлул.
– ХIабибатлул шеърирдаву ттун ва цуппа чIалай бур, аьч хъанай дур ванил буттал улклухсса, тIабиаьтрахсса, гьарица инсаннахсса ччаву. ХIабибат кIулнан ххуйну кIулссар ва цуксса чумартсса, дакIнил авадансса инсан буссарив. Шагьрулийсса чIумал, жу, шяраваллил жагьилтал, студентътал ччя-ччяни буххайссияв ХIабибатхъаннийн. Жун кIулссия ванил жува ххаллилну хъамалугу бувну, нанийни канихьхьун ссайгъатгума буллуну, тIайла буккантIишиву. ЧIявуссаннал къабикIайссар мукун дакI тIиртIуну буххан шайсса кIану. Жун ина бувмур дакIнийссар, – увкунни цала ихтилатраву Аьлиев Аьлил.
– Цумурцагу хъатIун кьимат бишлай, заллухъруннаха лавхьхьусса бия учару жува. Ттунгу учин ччива хIакьину, залуннаха лавхьхьусса тIааьнсса, мажлис бур куну. Цинма лайкьсса, цихава лавхьхьусса инсантал лагма лаган бувну бур хIакьину ХIабибатлул. Ттул 19 шинни ХIабибат кIулну. Ттул нитти-буттачIагу ванил хIурмат хъунмасса бикIайссия. На ххарину бура ттула арснал укун ххаллилсса кIилчинмур нину дуну тIий, – увкунни Заира Салаватовал.
– ЧIярусса шиннардий жул чIаххуврай ялапар хъанай, ина жун нинушивугу, ссушивугу дурссар. Жу вил зумув бурувгун, ина увкумур буван хIадурну бикIайссияв. Мукссава ина жун ххирасса бикIайвав. ВицIа жун чIявусса затру лавхьхьуссар. Гьарналсса буллай, вил чIун дакъая унгу- унгу творчествалухун багьансса, вила гьунар итххяххан бансса. Уттинин вил цимивагу лу бувккун бикIанссия, – увкунни маччадуш Заза МахIаммадовал.
Хъирив ХIабибатлул шеъри бувккунни ТIюхчардал школалул дуклаки душнил.
Цинявппагу ихтилатчитал кIицI лаглай бия ХIабибатлул узданшиву, чумартшиву, дакI хъиншиву. ДакIнин дутлай бия личIи-личIисса иширттаву ва цала чIарав бавцIусса чIунну.
Цила ихтилатраву Сарат Аьбдуллаевнал кIицI лавгсса куццуй, нагу авторнащал кIул хьуннин, ччянива кIул хьуссара ванил шеърирдащал. Цищалварив кIул хьуссара ца-кIира шинал хьхьичI. Оьрмулуву чIявусса ккавксса, чIярусса оь кьинирду духIан багьсса ва хъамитайпалул чумартшиврул ва инсаншиврул махIаттал бувну бивкIра. Цамуния къатIурчагума, жагьилсса, дахьва цила кулпат бувсса хъамитайпалул цила къушлийн бавтIун бур, нину- ппу ччяни ливтIуну, личIи-личIисса интернатирттайн буллуну бивкIсса ласнал уссур-ссу. Лахха-ликкангу бувну, дуккингу бувну, цала-цала оьрмулул ххуллурдайн бивчуну бур. Ряхва ятиннан нинушиву дурну дур. Ва гьарнаща дан шайсса даву дакъар. Мачча-гъаннал, шяраваллил жяматрал оьнийгу, хъиннийгу чIарав бацIу, чул бищай кIану бивкIун бур дан-дитангу кIулсса, кагу тIиртIусса ХIабибат. Шяраваллава дуклан бувкIми, дуккаву къуртал хьуннин ваничIа яхьуну бур, цала-цала буруккинттащал шагьрулийн бучIан багьмигу ХIабибатлучIа ликкайсса бивкIун бур. Ванил шеърирдая тIурчарив, ттунма ми кьамулну ва ххуй бизлай бур каниччул хьусса эшкьи-ччаврил хаварду бакъа тIий. ХIабибатлул шеърирду чIявуми бур буттал улклуха, буттал къатлуха, кьариртсса шяраваллиха. Му бувчIлайгу бур. Гужирай бизан бувну, мина даххана дан багьсса цIуссалакрал жяматрал цIуцIи кIану, хIакьинусса кьинигу хъин къашай щаву дур ва. Бюххансса, асар хьунсса бур ниттихасса шеърирдугу. Ччяни нитти-буттая махIрум хьусса, ниттил аякьалух, цIани-цIайлух, нахIусса мукъух мюхтажнува ливчIсса ХIабибатлул цила дакIнил асарду ми шеърирдаву бивхьуну бур.
– Циксса чичларчагу, ниттия чичинмур ялагу лякъай. Ва дур ахир дакъасса тема, – учай цилагу.
Бувну бур ХIабибат ЦIу­ссалакрал райондалийсса ТIюхчардал шяраву, ЧIаящатусса Худайнатлул ва Шушиннал шяравасса СалихIатлул кулпатраву. Шаннагу щарнил жяматрал ххуй-ххуйми хасиятру ларсун дур.ТIюхчардал школагу къуртал бувну, ХIабибат бувххун бур Дарбантуллал кульпросветучилищалувун. Къуртал бувну бур лавайсса кьиматирттай. ХIабибатлун 15 шин хьусса чIумал, дунияллия лавгун ур ванил ппу. Ялун дирсса къумашиврул бас дурну, ца-кIира шинава аьпалухьхьун ларгун дур нинугу. Цалчинсса лу цIана, ­оьрмулул шинну ларгун махъ, итабакьирчагу, шеърирду чичлан бивкIун бур ХIабибат школалий дуклакисса чIумалва. Цила шеърирду ванил буккайсса бивкIун бур ЦIуссалакрал Культуралул къатлул ва школалул сахIнардая. Ва хIакьинусса кьинигу дакIнин бутлан бикIай таний хьусса ца ишгу. Ца фестивальданий ниттихасса шеъри ккалаккисса ХIабибат, нину дакIнин дагьну, ссинкьа тIун бивкIун бур. Паракьатгу хьуну, шеъри буккайхту, хъювсул бувккун бур му асар хьусса тамашачитал.Тай шиннардий ХIабибатлул шеърирду мудан школалул чIирал кказитрай бивщуну бикIайсса бивкIун бур, ми цимилагу райондалул кказитрайгу бивщуну бур.
1999-ку шинал, ЦIуссалакрал райондалий дяъвилул ишру нанисса чIумал, ттуплил ккулла щуну, вайннал къатрацIух цIу ларчIун дур. Му ппурттуву ХIабибатлул тамансса шеърирдугу ччувччуну бур.
Училище къуртал бувну махъ, ХIабибат бувххун бур Москавлив Щалагу союзрал юридический заочный институтравун, амма шанма курс буккайхту, щар хьуну, кьабитан багьну бур. Яла бувххун бур Дагъусттаннал университетрал филологиялул факультетрайн. Ца-кIира шинай школалий дарс дихьлай бивкIун бур. Яла Машиностроительный заводрал библиотекалул хъунмурну зий бивкIун бур.
ХIабибат Магьдиевал шеърирдан лавайсса кьимат бишлай, Дагъусттаннал халкьуннал чичу Хизри Ильясов чичлай ур:
«ХIабибат Магьдиевал «Жулва оьрму» тIисса жуж цуппа лагрулул чIивисса бунугу, чIан куртIсса, шеърирдал жангри хIала бивчусса бур. ЧIалай бур ва профессионал шаэр бакъашиву, амма, бюхъай, муниву дикIан ванил ляличIишивугу. ХIабибатлул творчество дур дакIнийхтунусса, яни назмурду дакIнива нанисса куццуй итадаркьусса.
Ванил шеърирдава жунна дакIнин дагьлай дур оьрчIшиву, таний сагъ-саламатсса буттал къатри, утти эяллайн дурксса. Таний буллугъсса аьрщи, утти заллу акъа лирчIсса. Цалла мина, кюру кьабитаврищал, жулва халкьуннан ниттил мазгу хъама битлай бур. Ниттиха­сса ва лакку мазрахасса аякьалул бувцIусса махъру пас бувну бур щалва жужравух».
ХIабибатлул мажлис хъиннува чIюлу бунни ихтилатирттал лях-карах ванил мукъурттийсса балайрду увкусса Жанна Кьурбановал, Гьажар Рамазановал, Садаят МахIаммадовал, Аьбдул Мурадовлул. Цинярдагу ниттихъан хас бувсса балай увкунни ХIабибатлул куяв Арсен Салаватовлул. Оьрмулул ххуллийсса ишру дакIнин бичлачисса ихтилат бунни цилва ХIабибатлулгу.
Ахирданий цилла ниттил кьини хъун дан бувкIминнахь дакIнийхтуну барчаллагь увкунни душнил Ритал.
Мероприятиялул гьурттучитуран ХIабибатлул пишкаш бунни цилва луттирду.
Андриана Аьбдуллаева