Сентябрьданул 8-нний МахIачкъалалив хьунни миллатирттал дянивсса дусшиврун хас бувсса «Единство народов – Сила России» тIисса цIанилусса Аьрасатнал регионнал дянивсса форум.

Ваний гьуртту хьунни Федерал ва регионнал органнал властьрал, Аьрасатнал субъектирдал ведомствардал каялувчитал, экспертътал, жяматийсса ва диндалул ишккаккулт. Ва кьинисса мероприятиялий кьиматрай хьунабавкьунни «Вахта Героев Отечества» тIисса Щалагу Аьрасатнал патриот акциялул лагрулий Дагъусттаннайн бувкIсса Аьрасатнал Вирттал.
Конференциялул программа хIасул хьуну дия личIи-личIисса секциярттал даврия. ДР-лул Халкьуннал Мажлисрал председательнал хъиривчу Камил Давдиевлул каялувшиндаралу хьунни Дагъусттаннал республикалийсса миллатирттал ва конфессиярттал дянивсса дакьаву ва аслахIшиву дуруччаврил хIакъиравусса опытрая бусласисса секциялул даву.

«Сохранение языкового многообразия Северного Кавказа в цифровую эпоху» тIисса цIанилусса секциялул даврий, миллатирттал мазру бухлаган къабитаву мурадрайсса ххуллу-чаранная бувсунни Ухссавнил Ккавкказуллал властьрал органнал вакилтурал, мазрал политикалул ва цифрардал технологиярттал аралуву зузисса экспертътурал. Секциялул спикертуравух бия «Дом народов России» ФГБУ-лул директор Анна Полежаева, «Языки народов России» «Яндекс» МКПАО-лул технический директор Муса Овхадов.

ДР-лул цифрардал, информациялул ва печатьрал министр Юрий ХIамзатовлул презентация дуруна миллатиртал мазурдийсса кказитирттан хас дурсса технологиярттал. Сервисрал кумаграйну кказит, журналлайсса миллатирттал мазурдийсса макьалартту смартфон ишла дурну дуккин бюхълай бур. ХIамзатовлул бусаврийн бувну, цифрардал технологияртту миллатирттал прессалуву ишла даврийну, жагьилтуран маз лахьхьинсса гъира ххишала хъанахъиссар ва чаннал мушакъатсса инсантуран кказит, журналлай чивчумур буккинсса сантгу хъунна хъанахъиссар.

Конференциялул лагрулий Дагъусттан Республикалул хIукуматрал чирчунни паччахIлугърал национал политика мюнпат буну зузи дуллансса кьутIи. Республикалун хъуннасса агьамшиву дусса кьутIи чичлачисса мажлисрай гьуртту хьунни Дагъусттаннал бакIчинал бигарду чIумуйну бартбигьлагьисса Федор Щукин, Анна ­Полежаева.
Мероприятиялий гьуртту хьун Дагъусттаннайн увкIун ия Аьрасатнал Президентнал Администрациялул каялувчинал хъиривчу МахIаммадссалам МахIаммадов, Федерал агентствалул миллатирттал иширттал каялувчи Игорь Баринов ва билаятрал регионнал вакилтал.

«ХIакьину республикалий чирчусса кьутIи хъуннасса мяъна-мурад бусса хъанахъиссар. Утти Дагъустта­ннал миллатирттал культура, мазру ва ирсирай нанисса сянатру машгьур дуллансса сант ххишала хьуссар. Аьрасатнал чIявуми регионнай Дагъусттаннал ххаллилсса диаспорарду душиву хIисавравун лавсун, вай регионнай культуралул ва социал масъалартту дузал буллан бюхъантIиссар. Му бакъассагу, Федерал даражалий Дагъусттаннал халкьуннал аслахIшиву ва Аьрасатнал халкьуннал цашиву дуруччинсса чаран ххишала хъанахъиссар. Жула билаятрал бакIчинал увкусса куццуй: «Цашиврувур жула кьуватгу бусса», – увкунни Федор Щукиннул. Конференциялул лагрулий хьунни Буттал кIанттул цIанийсса Хъун дяъвилий ва хасъсса аьралий операциялий гьуртту хъанахъисса личIи-личIисса миллатирттал аьралитурал дянивсса дусшиврун хас дурсса «17 традиционных ценностей народов России» ва «СВОИ» тIисса проектирдал презентациягу.

Хъирив, Федор Щукиннул ва бусравсса хъамаллурал ххал бивгьунни «Аьрасат – ттул тарихри» тIисса музейрал жанахIраву тIивтIусса Дагъусттаннал миллатирттал авадансса тарих, культура, багьу-бизу, аслийсса магьирлугъ аьч дуллалисса майданну.
Шикку Федор Щукин, Дагъусттаннал парламентрал спикер Заур Аскандаров, ДР-лул миллатирттал политикалул ва диндалул иширттал министрнал бигарду бартбигьлагьисса, Аьрасатнал Виричу ­Тамирлан АбутIалимов ва республикалийн бувкIсса чIявусса хъамал хьунабавкьунни Лакрал райондалиясса делегациялул тIивтIусса аслийсса лакку дукрардал ссупралух.
Мунияр махъ, цинявппа цачIун хьуна Федор Щукиннул каялувшиндаралусса пленар секциялул даврий.

Республикалул бакIчинал кIицI лавгуна, конференциялул даву халкьуннайн дакI тIайласса, хъунасса шаэр Расул ХIамзатов увсса кьинилийн тIайла дацIавугу ххуй­сса лишандалун ккаллишиву. Федор Щукиннул цала ихтилатраву чIурчIав дуруна Дагъусттаннай цинявннан эбратну цикссагу шиннардий бавкьуну, нахIу-хIалимну 100-нния ливчусса этносрал ва личIи-личIисса конфессиярттал вакилтал ялапар хъанай бушиврий. Ванал мукунма барчаллагь увкуна миллатирттал дянивсса дусшиву дуруччаврил, ялун нанисса ник Ватандалул кьадру буну тарбия даврил цIаний хъунмасса захIмат буллалисса диндалул вакилтурахь. «ХIакьинусса кьини къалмакъаллу шавринсса хъунмурчIинсса сававну шай тIайла бакъасса информациялийн вихшаврийну ягу соцсетирдаву дянив рутлатисса ламмамтурал публикациярттайн чул бищаврийну. Мунияту жунма аьркинну бур Дагъусттаннал халкьунная, тарихрая, культуралия ва хьхьичIуннайшивурттая тIайламур буслан. ХIасил, циняв ца хьуну, халкьуннал мюхчаншиву дуручлан», – увкунни Тамирлан АбутIалимовлул.
Регионнал диннал дянив­сса дахIавуртту цIакь дуван­сса хIуччану хьунни Дагъус­ттаннал миллатирттал политикалул ва диндалул иширттал министерствалул ва СКФО-лийсса Къабардин-Балкьарнал, Ингушетиянал, Къарачай-Чаргаснал, Ухссавнил АьсатIин-Аланиянал ва Ставропольлал крайращал, Саха Республикалущал чирчусса кьутIирдугу.
Конференциялул даврий этнокультура ядаву ва субъектирдал дянивсса аслахIшиву дуруччаврил опыт кIибачIаврия бусласисса ихтилатру бунни Аьрасатнал регионнаясса вакилтурал.
Имара Саидова