Ва нюжмардий «Илчилул» бусравсса хъамаличу хьунни Украиннал аьрщарай хасъсса аьралий операция баян бувния шинай тай иширттаву гьур­тту хъанахъисса, ЦIуссалакрал райондалийсса ЧIаящиял шяравасса ХIусайннул арс Муслим Магьдиев. Хасъсса аьралий операция байшиннинма, 2014 шиная айивхьуну, Муслим аьралий бурж бартбигьлай ивкIун ур Донецкаллал Халкьуннал Республикалий.
Муслим хъуна хьуну ур ЦIуссалакрал райондалийсса ТIюхчардал шяраву. ТIюхчарав школагу къуртал бувну, Аьралуннаву къуллугъ буллай ивкIун ур. Зана хьуну махъ увххун ур ЦIуссалакрал райондалийсса РОВД-лул СОБР-данувун. 2004 шинайн ияннин ва отрядраву къуллугъ буллай ивкIун ур. Мунияр махъ, кIира шин дурну дур подполковник Сулайман Ямадаевлул каялувшиндаралусса «Восток» тIисса батальондалуву. Тиха увкIун махъ дуклан увххун ур. Дуккавугу къуртал дурну, цаппара хIаллай заргалшиву дуллай ивкIун ур. Муслим арцул чIюлушиннарду дуллай ивкIун ур Сургутрайгу.

2014 шинал аьралий иширттал опыт бусса инсантал аьркинну бур тIисса тIалавшиндарайн бувну, лавгун ур Волгоградрайн. Тикку ва кьамул увну ур Луганскаллал Халкьуннал РеспубликалуцIунсса бигарду бартбигьлагьисса Сталинградуллал 1-мур штурмовой роталувун. КIира нюжмардува вайннал рота гьан дурну дур Донецкаллал Халкьуннал Республикалийсса Новоазовский райондалийн. Тамансса хIаллай гьуртту хъанай ивкIун ур тикку нанисса аьралий иширттавух. Мунияр махъ Муслим хIаласса аьралийтал багьну бур гужсса талатавуртту нанисса «Иловайский котелданийн». Шиккугу вайннал аьралий задание биттур дуллай кIирахъул нюжмар дурну дур. Яла, Донецкалий «Восток» батальон батIлай бур тIий, цинявппа бувцуну бур гивун.
2015 шинал Муслим кьамул увну ур ДНР-данул гвардиялул 4-мур батальондалувун.

Январьданул 3-нний Донецкаллал Халкьуннал Республикалул бакIчи Александр Захарченко цува увкIун, амру бувну бивкIун бур суткалул дянив 2800 метралул бюхттулнийсса лахъазан ласун. Мукьра ссятрал мутталий ларсун дур суткалий ласун ккаккан дурну диркIсса лахъазан. Мунияр махъ Муслимгу, ванал разведвзводгу Захарченкол цачIанма бувцуну бур.
2016 шинал Муслим ивтун ур ДНР-лул Старомихайловкалийсса разведкалул ва штурмрал батальондалул командирну. 2017 шинал февраль зуруй вайннал батальон Новоазовский райондалийн гьан бувну бур. Тара шинал гъинттул Муслимлуйн тапшур бувну бур батальондалул разведотделданул хъунаманал бигарду бартбигьлан. Ва диркIун дур информациялул ва аналитикалул отделлу дусса, спецназрал разведкалул полкрал центр, цурдагу Захарченкол канилусса.

2020 шинал полкрал вив тIайладакъашиву хьуну, мунил жаваблувшиву Муслимлуя тIалав дан хIарачат буллай бивкIун бур. Му чIумал Муслим ивкIун ур чIунчIав уккан ихтияр дакъасса ларкьусса территориялий. Тахсир бакъашиву тасттикь бувну махъ, кьабивтуну та къуллугъгу, цала кулпатрачIан зана хьуну ур.
2021 шинал октябрьданий кьянкьа-кьурчIисса хасият ва аьра­лий опыт бусса Муслимлуйн ванал гьалмахчунал оьвкуну бур хушрайчитурал корпусравусса «Волки» тIисса батальондалувун. Хасъсса аьралий операциялийсса ванал аьралий ххуллугу байбивхьуну бур Киеврал чулухунмай. КIира нюжмардува вайннал Харьковский областьрай федерал аьралуннащал ларсун дур хъинну захIматсса лахъазан. Талатаву къуртал хьуну, махъунмай нани ххуллий Муслимлул куямур ччаннайн кIусса щаву дирну, ачин къахъанай ивкIун ур.

– Та ппурттуву ттун ххассал хьунссара тIисса цукунчIавсса умуд бакъая. Ххюрахъул километралул манзилданийх ххюрхху увнав на аьралийтурал, - буслай ур ва.

Ччан цила кIанайн багьаннин Муслимлун кIира шинайсса аппаратращал занан ккаккан бувну бивкIун бур. Амма, ванал цанма цуксса захIматнугу, бивхьусса аппаратращал зана хьуну ур цала аьралий гьалмахтурачIан.
2022 шинал ноябрьданий Тамбов шагьрулий Александр Невскийл цIанийсса хушрайчитурал разведкалул ва штурмрал отряд сакин дурсса ппурттуву, аьралий иширттаву савсъсса Муслим кьамул увну ур шивун. Ванал хъунмурчIинсса бигарду полигондалийсса оьрчIан автоматрах битан, къувирдаву, вацIраву зун, личIи-личIисса журалул дронну ишла дуллан ва цаймигу аьралий кьюлтIшивуртту лахьхьин дуллалисса бур. ХIакьинусса кьинигу Муслим отрядраву шаймур буллай ур.
Муслим буслай ур командирная тIайла хьуну, отрядравусса цинявппагу аьралийтал гьуртту шайшиву штурмрай, хIасил вай цинявппагу жаваблувсса ва опыт бусса аьралийтал бушиву.

– Позиция ласун хьхьичI аьралийтурал хъирив лавну ххал дигьайссар лагма-ялттусса тагьар, яла бувчIин байссар оьрчIан сантирай ласунсса куц. Зий буссару нирхиравун дагьсса, ишласса кьяйдардайну. ХIакьинусса кьини жула аьралийтал, ца шаттирал махъунмай къавхьуну, нигь-ццах дакъа, бартбигьлай бур аьралий бигарду. БувчIлай бур жагьилтуран цивппа ссал цIаний талатиссарив, – тIий ур Муслим.
Муслимлун хасъсса аьралий операциялий хьунаавкьуну ур ЦIуссаккуллал шяравасса Рамазаннул ва ГьунчIукьатIрал шяравасса КьурбанпатIиматлул арс Руслан Рамазанов. Ца шинайсса Руслан ва усса кьюкьлуву къуллугъ буллай ивкIун ур. ЦIанагу вайннал цIакьсса дахIаву дур.

– Гьай-гьай, бигьасса бакъар аьралий операциялул ишру. Жущалва архIал ца къувилуву щябивкIун бивкIсса оьрчIру махъунмай зана къавхьувкун, цукун бикIанссар. Шавай отпускалий увкIсса чIумалгу, ттула гьалмахтал дакIния къабуклай, макIрагу ккаклайнма бикIайва. Талатаврил дазуйн бияннин 2-3 километра ххишалагу дикIай. Шичча инсан уккан ан хъинну захIматссар. Цикссагу ишру хьунни, ца уккан уллай, чIявусса оьрчIру ливтIусса.

Муслим буслай ур цивппа бусса кIанттайн гуманитар кумаг лавсун бучIан захIматну бушиву.
– Душмантуран аьралийтал бусса кIантту кIул къахьуншиврул кумагращал нанисса машинартту архниява, 50-хъул километралул манзилданийва бацIан бувну, цамур чулийнмай тIайла буккайссар. Ттигъанну медициналул гуманитар кумаг лавсун бувкIуна, хъирив гиччава най буна ччувччуна жу яхъанахъисса, гивура медсанчасть ва цимурца дусса, мукьра подразделение дирхьусса база. Аллагьнайн щукру, оьрчIру цинявппа сагъ-саламатну ливчIуна. Гуманитар кумаг бакъассагу, жучIан дуки-хIачIиягума диян дан бигьа бакъассар. Мунияту жу бусса базалийн цучIав гъан хьун къаитайссар. Оьрмулул ва бивкIулул ххуттай бавцIусса аьралийтуран хъинну асар хъанай бур жула инсантал чIарав бацIлацIисса куц. Жу мудангу миннайн барчаллагьрай буссару – тIий, ур Муслим.

Муслимлул ур кIия арс. Хъунаманан дирзун дур хасъсса аьра­лий операциялий къучагъшиврий жан дуллусса Ухссавнил АьсатIиннавасса аьралий гьалмахчунал цIа. ИчIува ванах ялугьлай бур нину-ппу, уссурвал, ссурвал. Муслимлул отрядраву ремонтру дайсса роталуву машинартту бакьин буллай ивкIун ур ванал чIивима уссу Насруллагь.
Аьралий бигарду къучагъну биттур баврихлу лайкь хьуну ур Муслим Чувшиврул ордендалун, «Къучагъшиврухлу» медальданун ва Аьрасатнал Обороналул министерствалул чулухасса ларайсса наградарттан.

ЦIанасса ппурттуву хасъсса аьралий операциялий жува хьхьичIунмай най буру тIисса хавардая ци учинссия куну цIувххукун, Муслим буслай ур: «ХIакьину хасъсса аьралий операциялий жува хьхьичIунну къабивкIссания, баргълагавал хIукуматру жула чулухуннай такссара аьраттал къадуклантIиссия. БувчIлай бур тайннан Аьрасатнал билаятрал гуж-кьуватращал лаян хъанай бакъашиву. ЧIалай бурхха хасъсса аьралий операциялул ишру нанисса захIматсса ппурттувугума циксса харжи буклай буссарив жула хIукуматрая. Хасъсса аьралий операциялул гьурттучитурансса ва жанну дуллуминнансса выплатардая тIайла хьуну, чIун-чIумуй дуллай бур оьрчIансса арцу, пенсияртту. Укунсса тагьарданийгума жула экономика хьхьичIуннай най дур. Жува, хьхьичIунмай хьурчан бакъа, махъунмай най бакъассару».
Барчаллагь, Муслим, жущал хьунаакьин учIаврихлу. Ина кунмасса патриотътал буссаксса ххувшаву ласунтIишиврийнсса вихшала хъиннура цIакь хъанай дур.
Ватандалул мурадру буручлачисса цинявппагу аьралийтал цIуллуну-сагъну зана хьуннав ссавур дакъа цахва ялугьлагьисса ичIувациринначIан.

Имара Саидова