Гьаз хьи ОьрбакIул бакIрайн!

Супиян Оьмаров
«Бюхълай личIаннав!»
Юсуп Ххаппалаевлул аьпалун

Лакран пахрулунсса халкьуннал шаэр,
Сийлий ва бусраврай оьрму гьан бувсса,
Жула дянив акъа шинну гьарчангу,
Миллатран шеърирдал чарсса кьариртсса.

Мюхтажнал, мискиннал чIарав ацIайнахь,
Ка дугьан, кумаг бан хьхьичIун уккайнахь,
Дустал цачIун буллай, цIу-ччатI бишайнахь,
Юсуплул чайссия: «Бюхълай личIаннав!»

Буттал кIанттух ччаву цIакьну ядайнахь,
ОьрчIру му ххирану тарбия байнахь,
Цала буллусса махъ бацIан бан шайнахь
Юсуплул чайссия: «Бюхълай личIаннав!»

Иш багьний, душманнайн данди ацIайнахь,
Кьадарнал иттату цIу личин дайнахь,
Чумартсса тIул дуван махъал къашайнахь
Юсуплул чайссия: «Бюхълай личIаннав!»

Жула ялун бивсса дяъвирдавугу
Виртталсса жагьилтал хьхьичIун личайхту,
ИвкIссания сагъну, шаэр Юсуплул:
«Ттул арсрув, — чинссия, —
бюхълай личIаннав!»

Ххяппалахъал Юсуп, халкьуннал шаэр,
ЯхI ххисса зунтталчу, лакрал лайкьсса арс,
Хъярчъчи, махсарачи, мукъурттил усттар
ДакIнин утлан жува бюхълай личIаннав!.

Учительнахь

ЧIун чIарах дурккунни, ларгунни шинну,
Кьаритан багьунни тяхъасса чIунну.
Барчаллагь учинна на дакIнийхтуну,
Ххира учкъулалухь, учительтурахь.

Элму, аькьлу, кIулши жун лахьхьин дуллай,
Жапари къакуну, захIмат бивхьминнахь,
Нитти-буттал кунма, насихIат буслай,
Оьрмулул кьиблама жухьхьун дуллунахь.

Къирият, ас, намус цIакьну ябанну,
Ватандалун лайкьсса бадал жу хьунну,
Жухава був захIмат хIурматрай чIалай,
Учитель, вихь чинну мудан барчаллагь.

Оьрмулул мугьалттул хьхьичI бачин бувну,
Ци архсса шагьрурдайн жу багьарчангу,
Ци къуллугъ, ци пиша, канихь бунугу,
Абадлий вил кьадру жу буруччинну!

Ниттил ссайгъат

Щуну-Зунттул бизанттайн
Дустуращал нанийни,
Ниттил куна: «Ласира,
Зунна цичIар хIачIансса.

Ччарча, витул дуцIинна,
Ччарча, ццихь кусса накIлил,
Ччарчагу, гьанавруту
Мюрш яру — дукьрахIанттил».

Занай ивкIра зунттавух
Ххаллилсса дустуращал,
Эмаратсса тIабиаьт
Ххарину ккаккан дуллай.

Ккаккан бав Щунул мурсру,
Барзул кIяла ларзурду,
Зувил-Кьун, Гуржи-Кьунтту,
НякI-Щаращи – Цумур-Щин.

Щунул бакIрай щябивкIун,
Мякь багьсса дустуращал
Ца бусравну хIачIарду
Мюрш яру — дукьрахIангу.

Лахъва-лахънийсса жува,
Кьащунуйсса тIутIал кьанкь,
Яла миннущал хIала –
ДукьрахIанттил нахIала!

Шинну циксса гьарчангу,
Дустурал дакIнин дутай
Мюрш яру – дукьрахIанттил
ДурцIусса гьанавруту.

Ччива ттигу тикрал бан
Дустуращалсса аьрххи:
Так утти гьанавруту
ДуцIин нину дакъассар!

Буттал гьаттай

УвкIра, буттай, увкIра вичIан уттигу,
Ттула дакI дурцIусса асарду лавсун.
Лажиннича, буси банмур, битанмур,
Ласи ттул дакIниймур, ува паракьат.

Пана дунияллул дяличIан дунни,
Вил дазу дакъасса оьрчIахсса ччаву.
Виха лавхьхьусса хьун хIарачат буллай,
Жу, вил арсру, буру ина дакIнийну.

Ина чIа тIий бувсса арснал душния,
Вил мурад щаллу бан хъун духтур хьунни,
Ххирасса вила душ – ца бакъа-бакъу,
Вил пиша тикрал бан, учитель хьунни.

Къатта-къуш буварду чIявучивухсса,
Хъуни хьунни наслу вил лащин дусса,
Вин цIарду дирзусса ацIагу Расул
Ина пахру бансса арамтал хьунни.

Шанашу абадлий нахIу шанаву,
Вил циняв мурадру щаллу хьуннича.
Оьрмулул нязанний ина лавгнугу,
Жуву ина, буттай, уттавассара.

Зурулухсса эшкьи

ХъачIнихату бувксса биял хьу зурул
ЦIан хьхьунил бияла бири-бат бунни.
ГъилинакIлил таргсса тIааьнсса чани
Зунттал дарардавух экьилавгунни.

Зурул чани щунни вил симандалийн,
Чаннал буцIин буллай вичIансса ххуллу:
ЧIалай-къачIалайсса зунттул ххютулух
АьнтIикIасса вил чурх ашкара хьунни.

КъакIула гьайватъяв вил эмаратсса,
Я зурул чанияв вицIун бавкьусса,
Бувагу цалучин итталун багьну,
Тамаша, укунгу шайссияв эшкьи!

Вил симан, вил сурат хъамакъаритлай,
Ккаккан ччай, умудрай ларгунни шинну,
Махъунмай, хьхьичIунмай
хьунакъабакьлай,
Зурухь сурагъ буллай най бур оьрмугу…

Ниттил кару

Замана зана битан
Ччива ттухьра ца каши,
МурцIу бувгьун, кIункIу дан
Ниттил лухIисса карши.

ЛухIи гъунттуй шахьайсса
Нис экьинани буркив,
Ниттил канива лавсун,
Ччива аьгъу дан мурччив.

ЛяличIину нахIусса
Ниттил бувсса гьавккури
Ччива ялагу ччива,
Букан, бувтIуну лаччи.

ХIажлул лачIал хъахъи ккурч,
Ццихь бусса ххюттул ххункIру,
Цаннивав чувчIав, тачIав
Зул тIин тикрал къашайсса?

Каруявав нахIусса,
Ччавуявав янусса,
Ягу дакIнил хIалъявав,
Гьарзатравух хIаласса?

Ччаврил буран

Цакуну бивщунни ттуйх ччаврил буран,
Миннатри, бусира бувансса чаран.
Утти на цир байсса, чунна ххяххайсса,
Ччаврил цIарал лама бур лекъащайсса.

Банмур лякъи учин вичIан учIара,
Маз бувхIун, учинмур бакъа личIара.
Ина ургъил бакъа ттух буругара,
Нагу бурандалул лавсун лагара.

Вана зунна азар, духIан захIматсса,
ХIакинтураягу кумаг бакъасса,
Я дарув, я дарман ляхъан къабувсса,
Сававчиналгума чагъар къабайсса…

Ттул мандолина

Вищал дусну хьунни шин цимирагу,
ДакIнийсса асарду вищал кIибачIлай,
Ххарисса гьантрайгу, хажалатрайгу,
Вил синттал чIурдахун щугълурду базлай.

Вил чурххайх на кIисри къавтIутIи бара,
Экьилагай макьан вил хIужрардава,
ХIасрат ххинал дакIру аьчух дукканну,
Багъдадуллал булбулт ххари буванну.

Хаин къавхьуссару цукунчIав, тачIав,
Агь, ттул мандолинай, ина ттуйн, на вийн.
КъахьунтIиссар кьадар ттул оьрмулуву
Вищалсса дусшиву кьукьин дувансса.

Ссутнил сурат

Кьурукьирттал кьюкьри кьиблалул чулийн,
Ккуртри, ккуртри хьуну,
лерххун дарчунни,
Навама ливчIунна ссавнийн уруглай,
Пашманну кIайннущал гъи тIайла дуклай.

ТIабиаьтрал лархсса хъахъи чалагъай,
Мусил ссут дуркIшиву дур аьлтту дуллай,
Кьурукьирттал хъирив дур
дакI кIункIу тIий,
Ттула жагьилшиву ларсун най чIалай.

Лелуххантрал ттурзан ччива аглан бан,
Ттула умуд, ччаву лахъи дуккан дан,
Ягу ччива ттуйра азгъунсса хъару,
КIинтнил замгьар щуннин
кьиблалийн леххан.

КъакIулли кьиблалул баншиву кумаг,
Бассан бан бакIрайсса кIяла марххала,
Балики, ссут кунна аьгъу-гъилисса,
КIигу ялун дучIан кьянат дакъасса.

Аьжаивсса пикрирду

Агар къабивкIссания
Бюхттул зунттай марххала,
Лагьний арду-майданну,
ТIутIайх дичлавиявав?

Душмантурал хIилларду
Жунна кIулну дуния,
ДакI тIайла дустурансса
Кьимат лахъ хьувиявав?

Ккаши-мякьлил бияла
Къаккавксса инсаннаща,
Душиврун, нахIушиврун
Багьа бищун шайнавав?

Эшкьи-ччаву къакIулнан
Оьрмулул тIин кIулливав,
ТалихI бусса инсаннан
Му ккалли ан бучIирвав?

НахIушиву мазрал

НацIушиву мазрал, ниттийн оьвчайни,
Махъуннай дуллусса жаваб ласайни.
НахIушиву мазрал, мюрщисса оьрчIал
Цалчин лавхьхьусса махъ зумух ласайни.

ПасихIшиву мазрал, экьинанисса
Лакку макьандалий балай учайни,
Ягу мукъул усттар хIакьсса шаэрнал
ДакI гьулусан данну шеъри чичайни.

КьутIайшиву мукъул, чIатIаракI кунма,
ЧIаххуврайсса хъаннил лахъунтту байни,
ЧIарах нани къужлул, хIалимсса чIуний
Аьй-бювкьу хIаласса ихтилат байни.

Ччива ттун абадлий ябан лакку маз,
Жува лаласайсса ниттил накIлищал:
Аслийсса миллатрал цашиврул къала,
Жува лак бушиврул гьанусса бара.

ОьрбакIу

Хъамалу бучIару буттал шяравун,
Шинай ца мутталий дакI паракьат дан,
ОьрбакIуйнгу лавхъун, щарних буруган,
Кьадиртцири къатрал цал ттигу ккал дан.

ОьрбакIул бакIраву къюкI дуссар ришлай,
Гьавасрив, гьаварив бувчIин къабюхълай.
ДакI дуссар чурххава дурккун гьан кунна,
ОьрчIшиврул асардал гьулусан дурну.

ОьрбакIу – оьрчIшиврул нахIусса лишан,
Ттул щарнил жяматран ххирасса симан.
Буттахъал буркIунттив хъачIних ябуллан
Абадлий бавцIусса битавсса аслан.