Авадансса бур ванал захIматрал ххуллу

Дагъусттаннал кадрардал центрданул каялувчи, ДР-лул лайкь хьусса экономист, социологиялул элмурдал кандидат, хIукуматрал хъунисса жаваблувсса къуллугъирттай зий ивкIсса МухIуттиннул арс Мусалан Тахманов уссия редакциялий хъамалу.

Мусалан увну ур 1960 шинал Буйнакск шагьрулий. Ванал ппу МухIуттин ур Ккурккуллал шяравасса, нину Валентина Саратовуллал областьраясса. Ппу Саратоврай дуклакисса чIумал, кIул хьуну ур Валентинащал. 1959 шинал ва Буйнакскалийн бувкIсса чIумал, 19 шин диркIун дур. Зий бивкIун бур бухгалтерну, ппу учительну. Вай кIиягу аьпалул хьуну махъ бувччуну бур цала оьрму лавгсса, захIмат буллай бивкIсса Буйнакск шагьрулий. Мусаланнул ппу цIакьсса коммунист ивкIун ур. Буттал ссурахъу МахIаммадаьли тIурча (цIана ванан 90 шин дур) куртIну дин дуллалисса инсан ивкIун ур. «Ванал цала оьмулуву дурагу цал хIан хIарчIун дур, мугу на увсса ппурттуву», – тIий, буслай ур Мусалан. МахIаммадаьлин хъинну ччай бивкIун бур МухIуттиннул кулпатрал дин кьамул дурну. Ниттилгу, ппу ивкIуну махъ, дингу кьамул дурну, Валият тIий цIагу даххана дурну диркIун дур.

Дагъусттаннал бакIчинал буржру биттур буллалисса Федор ­Щукиннул Мусалан Тахмановлун Аьрасатнал президент ­Владимир Путиннул чулухасса Барчаллагьрал чагъар буллай

1977 шинал Мусаланнул марцIсса ххювардай къуртал бувну бур Буйнакск шагьрулийсса 9-мур школа. КIулшивурттал чулухуннай хъунисса тIалавшиннарду дусса Совет заманнай дуклай ивкIсса оьрчIал, четвертрай ца мукьва буну, мусил медаль къадуллуну диркIун дур. Та чIумалсса ванал выпускраву арула медалист ивкIун ур. Мусил медальлу лавсминнава, мукьа выпускник дуклан къаувххун ивкIун ур. Мусалан тIурча, най унува увххун ур Дагъусттаннал паччахIлугърал университетрал экономистътал хIадур байсса факультетрайн.

ЧIун ларгун махъсса выпускниктуращалсса хьунабакьаврий бивкIун бур: «Жула дянива медальданун яла лайкьма Мусалан икIайва» тIий.
Университет къуртал бувну махъ Мусалан тIайла увккун ур Дагъусттаннал швейный производствалул объединениялийн инженерну зун. Гьунар бусса жагьилсса пишакар хIисав хьуну ур ДАССР-данул Госпландалул председатель Аьбдуллагь ХIажиевлун. Ванал маслихIат ккаккун, Мусалан увцуну ур цIачIава экономистну зун. Хъун хIал къавхьуну, ивтуну ур Госпландалул хъунама экономистну, яла командировкарттацIун дархIусса отделданул хъунама пишакарну. Вайми инсантал шиннардил мутталий къуллугърал лавай баннин ялугьлагьисса чIумал, Мусалан цала кIулшивурттайну ва хIарачатрайну хьхьичIунай хъанай ивкIун ур. Цувагу хIакьинусса кьинигу бусраврай ва барчаллагьрай кIицI лаглай ур, захIматрал ххуллий цала насихIатчиталну ва даврил опыт кIибачIлай бивкIсса, лавайсса даражалул каялувчитал Аьбдуллагь ХIадисович ва Рапи Аьбдуразакьович.

ХIукуматрал жаваблувсса къуллугъирттай зий Мусалан МухIуттиновичлул цува чIалачIи увну ур ххаллилсса пишакаргу, каялувчигу ушиву.
ДАССР-данул Министртурал советрал комитетрал Экономикалул реформарттал управления хIасул дайхту, ваний каялувшиву дуван вихшала дурну дур ххаллилсса специалист Мусалан Тахмановлуйн. Цала даву хьхьичIунну дуллалисса пишакарнан маслихIат бувну бур Аьрасатнал ПрезидентначIасса паччахIлугърал къуллугърал академиялувун уххансса.

– ХIакьинусса кьинигу академиялуву ларсъсса кIулшивуртту оьрмулухунсса школану хьуна, – тIий ур Мусалан. Академиялуву дуклакисса чIумал, ванавусса бюхъу-гьунар чIалай, ванахь элмийсса каялувчинал аспирантуралувун уххансса маслихIат бувну бур. 1998 шинал Госслужбалул академиялуву дуруччуну дур социалогиялул элмурдал кандидатшиврул диссертация. Ва специализация цурдагу нажагьсса пишакартурал язи дугьайсса, бигьа дакъасса диркIун дур. Аспирантура къуртал бувну махъ, Мусалан зий ивкIун ур Дагъусттаннал паччахIлугърал Шяраваллил хозяйствалул институтрал менеджмент кафедралул хъунама преподавательну. Ва ивкIун ур цаярагу, студентътураягу хъуннасса тIалавшинна дусса аьлимчу.

Гьарица чулухасса куртIсса кIулшивуртту дусса пишакар 2002 шинал ивтун ур Дагъусттаннал ХIукуматрал председательнал маслихIатчину, чансса хIаллава ванацIун цIакь бувну бур Секретариатрал каялувчинал къуллугъ. Мукьра шинай зий ивкIун ур экономикалул министрнал хъиривчуну. Цала кIулшивурттайн чул бивщуну, дакIнийхтуну зузисса, низам дусса пишакар каялувчитуран хIисав къавхьуну къаличIайхьунссар. Пишалул ххуллийсса хьхьичIуннайшивурттугу ванал так цала захIматрайну лайкь дурну дур. 2008 шинал Мусалан МухIуттиновичлуйн вихшала бувну бур ДР-лул Халкьуннал Мажлисрал Аппаратрал каялувчинал хъиривчунал къуллугъ. Жаваблувшинна ва тIалавшинна ххишаласса къуллугърайгу ванал цала бюхъу-гьунар ккаккан бувну бур. Гьамин, укунсса пишакар итталун агьну ур Дагъусттаннал цалчинма президент МухIу Аьлиевлул. Ванал хIукмулийн бувну, Мусалан ивтун ур Республикалул ХIукуматрал ва Президентнал Администрациялул каялувчинал хъиривчуну. Цува зузисса къуллугъирттай ва республикалул каялувчитурангу, архIал зузиминнангу мудангу бусравну ивкIун ур.

Дагъусттаннал президент МахIаммадссалам МахIаммадовлул, цала даву ххуйну кIулсса, итххявхсса пишакар республикалул цIурювкьусса масъалартту ххал бигьлагьисса, Аьрасатнал даражалийсса каялувчитуращалсса хъунисса хьунабакьавурттай, форумирттай ва агьамшиву дусса батIавурттай гьуртту хьун цащала уцайсса ивкIун ур.
Мусаланнул захIматрал ххуллу бур цаннияр ца хьхьичIунсса, яргсса иширттал авадансса.

2015 шинайн ияннин зий ивкIун ур ДР-лул ХIукуматрал ва Президентнал Администрациялул каялучинал хъиривчуну, 2015 — 2017 шиннардий ДР-лул захIматрал министрнал цалчинма хъиривчуну. ХIакьинусса кьини Мусалан МухIуттинович бартбигьлай ур Дагъусттаннал Кадровый центрданул каялувчинал бигарду. Центрданул хьхьичI бивхьусса агьамсса мурадну хъанай бур Дагъусттаннал паччахIлугърал ва муниципал къуллугъирттай зузисса пишакартуран ххишаласса кIулшивуртту дулаву.
Ва даву лайкьсса даражалий дачин дурну, ванащал хIала-гьурттуну зий бур ДР-лул БакIчинал паччахIлугърал къуллугърал, Кадрардал ва паччахIлугърал наградарттал масъалартталсса буллалисса управлениялул хъунмур, цила даву ххуйну кIулсса, опыт бусса каялувчи, хIакьсса патриот Земфира Къашкъаева.
Республикалул БакIчинал управлениялущал цачIуну къуллугъирттай зузиминнал пишардал даража гьаз баврин хас дурсса направлениярттал хIакъираву ЗахIматрал министерствалул хьхьичIун лавсъсса маслихIатругу хIисавравун лавсун, дузрайн дуккан дуллай бур кIулшиву дулаврил программа.

– Центрданул даву хъар хъанай дур Дагъусттаннал ХIукуматрал Администрациялийн. Муниципал къуллугъирттай зузисса гьарицагу пишакар шанна шинал мутталий цал чарабакъа пишалул квалификация ларай дан буржлув уллалиссар. Шикку ххишаласса кIулшивуртту дуллалисса даву сакин хьуну дуссар 13 журасса направлениялия ва 59 журасса профессионал программалия. Санкт-Петербургливсса укуннасса центрданул даврил опыт гьануну лавсун, жучIавагу зий буссар кIулшиву дулаврил даву сакин дуллалисса методистътал. Дарсру дихьлансса кьутIи дурну дуссар Санкт-Петербурглиясса, Дагъусттаннал паччахIлугърал ва Шяраваллил хозяйствалул университетирттавасса хасъсса профессортуращал, экспертътуралщал ва преподавательтуращал. Муниципалитетирттал ва министерстварттал кадрардал отделлай зузиминнал личIи бан аьркинссар пишалул квалификация ласунсса специалистътал ва ми кьамул бансса аьрзардугу булун аьркинссар Дагъусттаннал БакIчинал Администрациялийн.

Масалдаран, цIанасса чIумал центрданий кIулшивуртту ласлай буссар республикалул шагьрурдая ва районнаясса группарду. Цума цукунсса, ци къуллугърай зий уссарив, язи дугьайссар муницIун дархIусса направление. Центрданий кIулшивуртту ларсминнан шадлугърал даражалий дипломру тапшур байссар. Шиккусса дуккаву кIилчинсса лавайсса даражалул кIулшиву ласаврин ва карьералуву хьусса хьхьичIуннайшиврун ккаллиссар, – тIий ур Мусалан МухIуттинович. ПаччахIлугърал ва муниципал къуллугъирттай зузисса пишалул даража ххал бигьлагьисса тестру буллай бур центрданийн бучIайхту ва дуккаву къуртал дурну махъ.
ДКЦ-данул сайтрай буссар нюжмардул мутталий центрданий хьунтIисса мероприятиярттая, семинардая, конкурсирттая ва конференциярттая бувсун.
2025 шинал Республикалул паччахIлугърал граждан къуллугърал кадрардал резерврал вакансиярттал конкурсрай гьуртту ­хьусса 1045 инсаннава, компьютерданий бувсса тестирдал хIасиллайн бувну, личIи увну ур конкурсрал кIилчинмур бутIуву гьуртту хьунсса 902 инсан. Миннава, 522 инсаннал ларсун дур центрданий лавайсса даражалул кIулшивуртту.

Ларгсса шинал паччахIлугърал заказ бартбигьаву мурадрай, программалул лагрулий республикалул хьхьичIунсса вузирдаву кIулшивуртту ларсун дур паччахIлугърал ва муниципал къуллугъирттай зузисса 299 специалистал. Мукунма, программалул лагрулий дурну дур паччахIлугърал ва муниципал къуллугъирттай зузисса 729 пишакар гьуртту хьусса 18 мероприятие. ДКЦ-данул пишакартал чялишну гьуртту хъанай бур «Доблесть гор» тIисса хасъсса аьралий операциялул гьурттучитуран ва ветерантуран кIулшивуртту дуллалисса даву хIасул давривух.

Пишакартуран ххишаласса кIулшивуртту дулаву мурадрай кьутIирду дурну дуссар Дагъусттаннал паччахIлугърал ва Дагъусттаннал паччахIлугърал технический университетирттащал, Пятигорск шагьрулийсса АьФ-лул ПрезидентначIасса РАНХиГС-рал Ухссавнил-Ккавкказнавусса институтрал ва Росторайсса Кьилвалул Аьрасатнал институтрал филиалдащал. Мукуннасса кьутIирду дурну дуссар республикалул кьатIувсса билаятрал хьхьичIунсса вузирдащал: Москавливсса Ихтиярдал ва мюхчаншиву дуруччаврил институтращал, Санкт-Петербургливсса Ухссавнил Баргълагавал управлениялул институтращал, Москавуллал областьрайсса Химки шагьрулийсса Аьрасатнал МЧС-рал Граждан академиялул хасъсса кIулшиву дулайсса институтращал, О.Е. Кутафиннул цIанийсса Москавуллал паччахIлугърал университетращал, Одинцово шагьурлийсса ПаччахIлугърал Дунияллул халкьуннал дянивсса хIала-гьурттушиврул институтращал, Санкт-Петербургливсса Ухссавнил Баргълагавал информация мюхчан баврил центрданущал, Бауманнул цIанийсса НИУ ВШЭ МГТУ-рал коррупциялийн къарщисса центрданущал.

­Мусалан МухIуттиновичлул марцIсса захIматрайну хIалал дурсса наградарттавух дур Аьрасатнал Президент Владимир Путиннул чулухасса Барчаллагьрал чагъар, «Дагъусттаннал лайкь хьусса экономист» тIисса бусравсса цIа, ДР-лул чулухасса ХIурматрал грамота, Дагъусттаннал ХIукуматрал грамота, Дагъусттаннал Президентнал цIа кусса ссят ва «За заслуги в проведении Всероссийской переписи населения в 2010 году» тIисса медаль.

Хъунмасса бияла буссар захIматсса даврий зузисса ласнал чIаравсса кулпатрахь. Мусаланнул кулпат Зарина бур Ккурккуллал шяравасса. Зарина буниялагу ванал чул бищай кIанугу, дакI тIайласса оьрмулул дусгу бур. Ва бухгалтерну зий бур. Вайннал ххуйсса кIулшивурттугу ласун бувну, чивун уккан увну ур кIия арс. Хъунама арс Мурад зий ур МахIачкъалалив «Эрлайн» кампаниялий. ЧIивима Муслим – Москавлив «Спецтрансгрупп» ООО-лул менеджнерну. Вайннал наслулия ряха внук ивзун ур. Ихтилат багьний Мусаланнул учай: «Къуллугърал, орден-медальлал цIаний зий тачIав къаивкIссара, агьалинал къайгъурду хьхьичIун лавсун, нава куна тарбия буллай ура ттула арсругу», – куну.

Имара Саидова