Уттигъанну «Даггосиздат» Дагъусттаннал луттирду итабакьай издательствалул итабавкьунни «Амет-Хан Султан. Легенда авиации» тIисса Бутта Буттаевлул лу.
ЧIурттащиял шяравасса аьлимчу, чичу, журналист, Дагъусттаннал лайкь хьусса культуралул зузала, Аьрасатнал Журналистътурал созрал член Бутта Буттаевлул цIакьсса дусшиву диркIссар бусалдаравун агьсса летчик, Совет Союзрал КIийла Виричу АхIмад-Хан Султаннущал. Ванаясса документально-художественная повесть Бутта Багъдадовичлул цалчин итабавкьуну бур Дагъусттаннал луттирду итабакьай издательствалий 21 шинал хьхьичI, АхIмад-Хан дунияллия лавгун 12 шинава. Луттирал ялув ва зий ивкIун ур АхIмад-Хан сагъну унува. ЧIярусса шиннардий салкьи дуллай ивкIун ур ванаясса материаллу. ЦIана итабавкьусса лу ххюйлчинсса издание хъанай дур. Шиву гьарта-гьарзану бувсун бур КIийла Виричу, ПаччахIлугърал премиялул лауреат, СССР-данул лайкь хьусса летчик-испытатель, бусалалувун агьсса АхIмад-Хан Султаннул оьрмулия, дяъвилий ккаккан дурсса къучагъшивурттая. Бивщуну бур дустурал бусласимур, цала дакIнин бичавуртту. Дур луттираву ляличIисса суратру.
Буттал кIанттул цIанийсса Хъунмасса дяъвилий Ххувшаву ларсун 80 шин шаврицIун бавхIуну «Даггосиздатран» пикри хьунни «Дагестанцы – защитники Отечества» тIисса, цIанихсса дагъусттанлувтураясса, миннувух АхIмад-Хан Султаннуяссагу, луттирду цIунилгу итабакьин. Ва сериялуву итабакьин тIий бур Совет Союзрал ва Аьрасатнал Вирттаврал цIарду лайкь дурсса циняв дагъусттанлувтураясса луттирду. Авторнал гъанчунал рязишинна аьркинну «Илчи» кказитрал кумаграйхчин издательствалул хъунаманал хъиривмур УмархIусманнул душ Альпият ХIажиева бувккунни Бутта Буттаевлул арснал душнийн Александрайн. Ца зурува жула Виричунаясса лу цIунилгу дунияллийн бувккунни. Луттирал хьхьичI мукъуву автор буслай ур Виричунащалсса дусшиврия, цала кулпатирттал хIала-гьурттушиврия, дакIнин бутлай ур АхIмад-ХаннуцIун бавхIусса, тачIав чувчIав къабивщусса затру.
ДакIнин бутан, нигь-ццах дакъасса летчик-истребитель АхIмад-Хан Султан Буттал кIанттул цIанийсса Хъунмасса дяъвилий 603-ла гьаз хьуну ур гьаваллавун аьралий бигарду бартбигьин. Гьуртту хьуну ур гьаваллавусса 152 талатавриву. Цалалу 30, цайминнащал 19 душманнал самолет дуртун дур. Летно-исследовательский институтрал летчик-испытатель хIисаврай гьуртту хьуну ур 97 самолетрал хIал ххал бигьлагьисса леххавурттаву. Мукуна ва гьуртту хьуну ур цалчинсса космонавтътал хIадур байсса программалуву.
– АхIмад-Хан Султаннул жул кулпатращал цIакьсса дусшиву дуссия. Ттаттал ганачIан ххишала бакъа хъунмасса хIурмат бия. Лу цIунилгу итабакьин ччай бушиврия бувсукун, на хъинну ххари хьура, тIааьнну бия ттизаманнул дунияллий укунсса луттирду тIалавну бушиву, цучIав хъама ивтун акъашиву ва ттаттал захIматран лайкьсса кьимат бищаву. ЦIунил буклакисса луттирал текстраву дахханашиву дакъассар, так ххи хьуссар хьхьичIмур вариантраву къадиркIсса фронтраясса АхIмад-Ханнул суратру. Ттаттал архивраву яхьуну дур чIярусса АхIмад-Ханнул суратру ва миннал цаннал цанначIансса чагъарду.
На дакIнийхтуну барчаллагьрай бура «Илчи» кказитрал редакциялийн, шаэр, публицист Миясат Муслимовайн издательствалул зузалтран ттуйнма буккан кумаг бувну тIий. АхIмад-Ханнуясса лу цIунилгу дунияллийн буккавриву зул хIарачатгу буссар, – тIий бур Александра.
Вай луттирду булун тIий бур Р. ХIамзатовлул цIанийсса Миллатрал библиотекалувун. Школардай вай бикIан тIий бур оьрчIансса ххишаласса литература хIисаврай. Александран пикри бур цинма буллусса 50 луттирава цаппарасса М.Илиясовал цIанийсса «Дараччи» ихIсандалул фондран, цаппарассагу райондалул школардан, чара бакъа Гъумучиял школалун, авторнал буттал шяраваллил, ЧIурттащиял школалун бахшиш бан.
Кьунния лирчусса шинну ларгун махъ АхIмад-Ханнуясса лу цIунилгу дунияллийн буккаву жула Виричунал цIа абад дансса ва мунил автор дакIнин утансса ца ттигу хIучча хъанай бур.
Андриана Аьбдуллаева

