Дагъусттаннай дуллалисса чIярузивурдайсса къатрацIунсса буруккинтту

Январьданул 27-нний «Дагестанская правда» кказитрал конференц-залдануву хьунни аьрщи сукку шаврил нормардацIун бакъавкьуну дуллалисса чIярузивурдайсса къатраву ялапар хъанахъиминнан диян бюхъайсса нигьачIавурттал ва миннул хьхьичIалу кьукьиншиврул бан-битанмунил хIакъиравусса ккуркки стол.

Ваний гьуртту хьунни ДР-лул Строительствалул министерствалучIасса Жяматийсса советрал председатель, «ГС СКФО» СРО-лул Ассоциациялул президент Аьли Шяъбанов, ДР-лул Жяматийсса палаталул председательнал хъиривчу Ссапар Аьбдуллаев, РАН ДФНЦ-лул Геологиялул институтрал хъунама элмийсса зузала Василий Черкашин, «АИСТ» АО-лул Директортурал советрал председатель Оьмар Аьбдуллаев. Вайннал ихтилат бунни сейсмоактивсса (аьрщи сукку шайсса) региондалий хьун бюхъайсса нигьачIисса иширттая, мукунсса иширттаясса нигьачIаву чан дувансса технологирттая.
Аьли Шяъбановлул тIимунийну, республикалий чIярусса къатри дуллалаврийну шагьрурдайсса инфраструктуралун кIушиву гьарза хьуну, агьалинал оьрмулул шартIру зия хъанай дусса дур.

«Вай къатри дуллалаврийну МахIачкъалалив чIявусса халкь бизлай бур, миннансса инфраструктура дузал дуллай бакъар – я электроэнергия, я щинаххуллурду, я щин дукьан дайсса ххуллурду. ХIакьину зузи­сса щалла инфраструктура ­совет хIукуматрал чIумалсса, 400-500 азара инсаннан дузал дур­сса дур», – увкунни Аьли ­Шяъбановлул.
Ванал бусаврийну, ва цIанасса тагьарданул хъунмур жаваблувшиву дагьлай дусса дур къатри дуван ихтияр дуллалиминнайн, миннул ялув бацIавугу аьркинссаксса кьянкьасса дакъасса дур.

Профессор Василий Черкашиннул тIимунийну, чIярузивурдайсса къатрал классификация дуван аьркинну дур, миннул тагьарданух ва цIакьну дацIаврих бурувгун (сейсмоустойчивость). ЛичIи буван аьркинну бур къатрал шанма группа инсантал ялапар хьун къабучIисса ва дакьин дувангу къахьун­сса; чан-кьансса диялдакъашивуртту дусса ва ми дакьин дуван бюхъайсса; строительствалул нормативирттацIун даркьусса ва ялапар хьун ­бюхъайсса.
Черкашиннул бусаврийну, республикалий бакъар къатри дуллалисса ва дувансса кIанттурдал сейсморайонированиялул (аьрщи сукку шаврил баллу ккаккан буллали­сса) сведенияртту.
Ссапар Аьбдуллаевлул бувсунни цукун, ци кьяйдалий дуллан аьркинссарив хъуни къатри, миннуву ялапар хъанахъисса инсантуран зарал къабияншиврул. Ванал тIимунийну, цIанасса ппур­ттуву 420-430 къатта бур ттигу диялдакъашивуртту дукьан къадурсса, миннулсса буван аьркинну бур.

ХIасан Аьдилов