Рамазан зуруйсса яла мюнпат буми дукия

Рамазан зуруй, зумагу дургьуну, диндалул ххуллийсса цайми тIалавшиннардугу биттур дурну, гьарца кьиними къайгъурдалссагу бувну, дуван хъирив лаян ччимур чансса къадикIай. Вайннунсса чIунгу, гужгу биял хьуншиврул ва ппурттувусса дуки-хIачIиялух ляличIиссара къулагъас дикIан аьркинни. ДакIнин дутанну мюнпатми, яла-яла ва зуруй хъинми дуки-хIачIия.

Чассаг

Рамазан зурул ца лишанну хъанахъисса чассаг зума дургьусса мукьрагу нюжмардул лахъишиврий жулва ссупрардая чан къашай. Чассагуву дуссар цайми ахъулссаннуву дакъасса 23 журасса аминокислота.

Гьивхь

Гьивхьхьуву, цуми духьурчангу, сайки цинявннуву дур мюнпатсса затру. Амма дакIнийсса бикIан аьркинссар вай хъинну аьгъусса душиву ва шиву нутриентирттал лахъсса концентрация душиву, мунияту вай чIярусса дукан къабучIишиву. Гьантлун 30 грамм – вана сайки циняв гьивхьхьул кьарал.

Хъюрув

Хъюрув (шагьнал хъюрув, фасоль) хъанахъиссар белокрал бакIщаращи. Вайннуву буссар холестерин лахъ хьун къабитайсса клетчатка ва инсан хъунмасса хIаллай ккашил хьун къаитлатисса волокна, буссар биялсса витаминну ва микроэлементру.

КIяла жавж

КIяла жавж (имбирь) ккаллиссар ляличIисса продуктран, витаминнал хазналун. Ва гьанулун ларсун дуллай бур мюнпат бусса хIачIияртту. Ванил чурххава буккан бувайссар токсинну ва холестерин. Имбирьданул кумаг бувайссар ­чурххал гужру щурущи, зузи буван. Зума дургьусса чIумал ва кIанттулгу хъуннасса­ ­агьа­мшиву дуссар.
Туртул гьанна

Туртул гьаннарал ххяххиялул дуки-хIачIиялуву хьхьичIунсса кIану бугьлай бур цилла ляличIишиврийну, му ляличIишивугу дур инсаннал цIуллу-сагъшиврун хъуннасса агьамшиву дусса затирттал шанма группа шиву цал архIал бушивруву. Укунсса комбинация цамур царагу продуктраву бакъассар.
Цалчинмур кIанай дур шивусса омега-3 аьгъусса кислатIарду.

Зайтундалул аьгъушиву

Зайтундалул аьгъушиву (оливковое масло) ишла дуллай бур инсан къашавай къахьуншиврулгу, къашавай хьуну махъ ччяни ччаннай ацIаншиврулгу. Ва аьгъушивруву чурххан мюнпатсса миксса затру дурхха, ванийн «хьюму мусийгума» тIий бур. Ванил оьккимур холестерин чан бувайссар, сахарный диабет ва къюкIлил-сосудирттал азарду хьун къаритайссар. Дукра лялиян даврил системалунгу ххишала дакъа мюнпатсса ванил инсан уч хьун къаитайссар.

Авокадо

ЧIявусса витаминну, ­ххяххиялул ва мюнпат бусса аьгъушивуртту, минераллу циву бусса авокадо дукан бюхълай бур цурдалугу, цайми дукиялувухгу, хаснура салатирттавух. Машгьурну бур авокадо хIаласса бутербродругу. Хаснува зума дугьлагьисса чIумал, цамур дукра дакъахьурчангума, ифтарданун дикIу, сухурданун дикIу, диял хъанай дур авокадо, лагаву, ччатI ва шавхьсса ккунук.
Авокадолул, организм чIявусса витаминнал дузал даву дакъасса, инсан хъунмасса хIаллай ккашилгу хьун къаитайссар. Ванил инсаннал организм хъатрулулгу щаллу дувайссар, хъатругу дуруччайссар. Ва дучIину дур оьрмулул мюрщиминнангу, хъуниминнангу, хIатта ххютукалул ва къюкIлил азарду думиннангу.

Щин

Мюнпатмунил сияхIраву яла агьаммур.
Щин хIарчIун хъинссар дукра дукан дачIи ссятрал хьхьичI. Зума итадакьин дикIу, укунна дикIу, хIачIлачIисса щин бюхъавай гъилисса, гъилисса дакъахьурчан, къатлул температуралул дикIан аьркинссар. Зума итадаркьуну махъ, ифтардания сухурданийн бияннин, хIарачат булувара хьхьу-кьини чара бакъа аьркинсса щинал 1,5-2 литра хIачIан.
Вайгу, вай кунна цаймигу ххаллилсса дуки-хIачIиялущал Рамазан зуруй дус хьуну, гихуннайгу ссупрардай чан хьун къаритансса хIарачат бувара. Хьуннав Рамазан барз дакIнилмургу, чурххалмургу цIуллу-сагъшиву цIакь даврил барзну.

ХIадур бувссар
Бадрижамал Аьлиевал