МахIачкъалалив най дур «Русская сцена» тIисса щалагу Аьрасатнал IX-мур театрал фестиваль. Ва хъанай бур так ца республикалул бакъасса, щалагу билаятрал магьирлугърал оьрмулуву хъинну хъуннасса агьамшиву дусса иш, мунил цинявппагу оьруснал драмалул театрду цачIун буллай бушиврийн бувну.

Фестиваль цурдагу ккаллину дур Дагъусттаннал магьирлугърал оьрмулуву ца яла хъуннасса мероприятиялун. Гьашину ванил программалий гьуртту хъанай бур билаятрал личIи-личIисса регионнаясса ацIния мукьва пишакарсса оьруснал драматический коллектив. Цала язими спектакллу МахIачкъалалив лавсун бувкIун бур Башкортосттаннаясса, Татарсттаннаясса, Къалмукьнавасса, Адыгейнавасса, Ингушетиянавасса ва Къарачай-Чаргаснавасса театрду. Цалчин ва фестивальданий гьуртту хъанай бур Мариуполлаясса, Донецкалиясса ва Луганскалиясса коллективрду. Дагъусттанная ва базилухь фестивальданий гьуртту хъанай бур шанма миллатрал театр – Къумукьнал, Оьруснал Табасараннал.
Фестиваль дуллалиссар Дагъусттаннал Культуралул министерствалул Республикалул бакIчи (врио) Федор Щукиннул кабакьаврицIух.

Фестиваль тIитIлатIисса шадлугъ хьунни А. Салаватовлул цIанийсса Къумукьнал музыкалул ва драмалул театрданул хьхьичI.
Дайдирхьунни ва фестивальданул хъамал ва Дагъусттаннал цинявппа театрду яргсса костюмирттаву тамашачитурал хьхьичIун буккаврия. Ведущийтал гьарца коллективрал бакIра-бакIрай бавцIуну буслай бия театрданул тарихрая ва хьхьичIуннайшивурттая.
Республикалул бакIчи Фёдор Щукиннул цIания фестивальданий гьуртту хъанахъиминнахь ва хъамаллурахь аьла-ссалам бувунни Дагъусттаннал Культуралул министр Зарема Буттаевал. Ванил кIицI лавгунни республикалун ца лишансса ишну хьусса «Русская сцена» фестиваль, мунил цIа цурда лярхъуния шиннай цимиллагу даххана хьуну духьурчагу, Дагъусттаннал магьирлугърал оьрмулуву ца яла агьамсса ва хъуннасса мероприятиянура личIлай душиву.
Ф. Щукиннул цIаниясса адресраву увкуну бия:
«Аьрасатнал культура гьарзаманнайра диркIссар миллатирттал дянивсса диалогрансса ламуну. ХIакьину ччай бур бухлаган бан азарда шиннардил тарих бусса билаят, мунил агьлу, амма къахьунтIиссар духлаган дан бюхттулсса магьирлугъ. Ва фестивальданул агьамшиву гьашину хаснура хъуннассар, ва Аьрасатнал Халкьуннал цашиврул шинал най душиврул, цурдагу Ккавкказнал театрдал къюкIлин ккалли буллалисса Дагъусттаннай. ДакI дарцIуну ура ва театрал байран гьуртту хъанахъиминнал ва хъамаллурал дакIурдиву яла къалагайсса асардай личIанссар, пишакартурал дянив уртакьшиву ва дусшиву цIакь данссар тIий». 
Экрандалия гьуртту хъанахъими барча бунни Аьрасатнал культуралул министр Ольга Любимовал:
«Гьар базилухь билаятрал язими творческий коллективрду цачIун буллалисса фестивальданул агьамсса кIану бугьлагьиссар буттал кIанттул рувхIанийсса ирс ябаврил ва авадан баврил ххуллий. Бюхттулсса оьруснал драматический школалул аьдатру ядуллай, ва фестивальданул хъунмасса захIмат бихьлахьиссар театрал магьирлугъ машгьур давриву, хаснува жагьилтурал дянив. Кабакьу буллалиссар жула хъунмасса билаятрал регионнал дянив магьирлугърайнусса дахIавуртту цIакь дан».
Фестиваль тIиртIунни В. И. Качаловлул цIанийсса Къазаннал академический оьруснал Хъунмур драматический театрданул. 1791 шинал хIасул хьу­сса ва театр цуппагу ккаллину бур Аьрасатнал аьрщарай ца яла хъунмамур оьруснал драмалул театрданун. КIиттуршлийсса шиннардил манзилданий театр дакI тIайлану ядуллай ва авадан дуллай бур оьруснал сахIналул аьдатру.
ЦIанихсса коллективрал Дагъусттаннай ккаккан бунни Бомаршел пьесалиясса спектакль «Безумный день или Женитьба Фигаро». Тамашачитурал хъинну гьавасрай кьамул бунни постановка.
Спектакльдания махъ Зарема Буттаевал Къазаннал театрданул каялувчи Александр Славутскийн буллунни фестивальданул диплом ва статуэтка.
Фестивальданул жюрилуву бур: искусствоведениялул кандидат, «Вахтанговский альманахрал» хъунама редактор Сергей Коробов, театровед ва критик Наталия Гъазиева, «Вахтанговский альманахрал» ва «Литературная газеталул» обозреватель Виктория Пешкова, театрданул ва кинорал актер, кинорежиссер ва сценарист Борис Бирман.
Конкурсрал показру бакъасса, фестивальданул программалуву бия мастер-классру. Поэзиялул театрдануву хьунни Аьра­сатнал халкьуннал артистътуращал – Евгений Князевлущалсса ва Александр Славутскийщалсса, Аьрасатнал лайкь хьусса артист Михаил Морозовлущалсса, Аьрасатнал магьирлугърал лайкь хьусса зузала Мария Оссовскаящалсса хьунабакьавуртту.
Фестиваль цалчинна-цалчин хьуссар 2008 шинал Аьрасатнал магьирлугърал бусравсса ишккакку Скандарбек Тулпаровлул сипталийну.
Зулайхат Тахакьаева