
Кьунияхъайсса шинну дур ПатIи Рамазановал щалагу Аьрасатнал юстициялул университетрал Ухссавнил Ккавкказуллал институтрал филиалдануву – МахIачкъалаливсса Аьрасатнал правовой академиялуву дарсру дихьлай. Цила агьаммур, преподавательналмур даврицIун – ванил дишайссар академиялуву «культура речи», «риторика» ва «основы педагогики» дарсру, ПатIи бур шикку дуллалисса чIярусса мероприятиярттал сиптачи ва сакиншинначигу.
Ччимур идаралул цачIава хьурдай чинсса, ца яла хъуннамур хъар лархъсса, цуппа зузисса идаралул цIа бюхттул дуллалисса зузала бур учирчагу къабяйкьинссара. Ванил кIулшивурттал ва даврихсса гъира-гьавасрал чIявусса студентътал итххяххан бувну, миннал гьунарду ялун личин буллай бур. ПатIи Казихановна бур цила давриву дакI дирхьусса, итххявхсса, бюхъу-бажар бусса зузала. Ванил хIурмат хъунмасса бур каялувчитурачIа ва студентътурачIа. ПатIичIа дуклан кьисмат хьусса студентътуран бахтти хьушиврун ккалли бан бучIир.
Бувну бур ПатIи Къизлардай, Дюхълиясса Казиханнул ва Сонал кулпатраву. Ппу ччяни дунияллия лавгун, вайннал ниттин кIивагу оьрчI – ПатIи ва ванил уссу цинмалу ччаннай бацIан буллан багьну бур.
– Ттул нину-ппу Къизлардай хъинну хIурматрайсса инсантал бия. Ппу гужсса юристъя. Юстициялул подполковник ия. Цаппара шиннардий уголов розыскрал къуллугърайгу зий ивкIун, яла Къизлардайсса хъунмасса Электромеханикалул заводрай юридический отделданул хъунаману ивкIссар. Ва лавмартътурал оьрмулуцIа увсса чIумал ттун ххюра шин диркIун дур, уссийн – шанна. Нину чIярусса шиннардий зий дуссия Къизлардайсса оьрчIал багърал заведующийну. ХьхьичIунсса каялувчи ва тарбиячи хIисаврай тай шиннардий ва ххуйну кIулссия щалагу Къизлардай. ЦIа дикIайссия ванил каялувшиву дуллалисса садикрал. Лайкь хьуссар личIи-личIисса наградарттан, Дагъусттаннал кIулшивуртту дулаврил отличникнал цIанин. ЦIана пенсиялийн бувккун, шаппа бур, – буслай бур нитти-буттая ПатIи.
Къизлардай школагу къуртал бувну, ПатIи бувххун бур тийхвасса Индустриально-педагогический техникумравун. Лавайсса кьиматирттай техникумгу къуртал бувну, байбихьулул классирттал учительнал диплом лавсун бур. Мунияр махъ ва бувххун бур Дагъусттаннал университетрал филологиялул факультетрайн. Дуккаврил гьунар бусса ПатIил университетгу ятIул дипломрай къуртал бувну бур. Мунияр махъ Дагъусттаннал университетрал аспирантурагу бувккуну, 2005-ку шинал лайкьну дурурччуну дур филологиялул элмурдал кандидатнал цIа. 2009-ку шинал лайкь дурну дур доцентнал цIа.
2004-ку шиная хIакьинусса кьининин ПатIи зий бур Аьрасатнал правовой академиялуву, 2004-2006 шиннардий лингвистикалул элмурдал ва гъалгъалул культуралул преподавательну, 2006-2008 шиннардий мува кафедралул каялувчину. 2008-ку шиная байбивхьуну ва бур каялувшиву дуллай гуманитар ва социал экономикалул дарсирдал кафедралий.
Преподавательнал, кафедралул каялувчинал даврицIун ПатIил дуллай бур студентътуравун гъира-гьавас бутансса, миннал гьунарду ялун личин бансса хъуннасса даву. ЛичIи-личIисса мероприятиярттай ялун личлай бур ванил циламур каялувчинал, сакиншинначинал гьунаргу. ПатIил гьарица шинах личIи-личIисса вузирдал студентътурал-юристътурал дянив дайссар оьрус мазрал ва гъалгъалул культуралул республикалул олимпиадартту. 2006-ку шинал ванил цалчин дурну дур вузрал студентътурал дянив судебный ораторский искусствалул конкурс. Конкурсрай студентътал бивкIссар адвокатътал, прокурортал хьуну гъалгъа тIий. 2019-ку шиная шихуннай ванил сипталий ва сакиншиннарай гьарица шинах дуллан бивкIун бур укунсса конкурсру республикалул даражалий. Ми РГВК каналданийгу ккаккан дуллай буссия. Академиялул директор Багьавдин МахIаммадович Ростоврайн ивзун махъ, конкурс тийх дуллан бивкIун бур. Утти ва щалагу Аьрасатнал даражалий дуллай буссар. Дунияллул халкьуннал дянивсса укуннасса конкурсрай ванил хIадур бувсса студенткал ца шинал бувгьуну бур кIилчинсса кIану.

– Та чIумал шагьрулул бакIчи Саэд Амировлул жуйн цачIанма оьвкуну, бахшишру дурна. Ттун цIа кусса ссят дуллуна, – дакIнин бутлай бур ПатIи.
Вай конкурсру дуллан бивкIун махъ ПатIия бавну, кIул хьуну, ванийн бувккун бур пасихIну, бюхханну, тIайлану гъалгъа тIун лахьхьин ччисса мадарасса инсантал. Ораторский искусствалул курсру тIитIин маслихIат буллан бивкIун бур ва кIулмигу.
Дуллалимур гьарзат шахьан дурну дан ччисса ПатIилгу цила бувккуну бур цал «Король говорит» тIисса Москавуллал онлайн-курсру. Лавсун бур диплом с отличием. Укун байбивхьуну бур ванил «Мастерская слова» тIисса ораторский искусствалул курсру. Цалчинсса курс хьуну бур ларгсса шинал апрельданий, хъирив – июньдалий. Нанисса шинал январьданийгу итабавкьунни ванил ца курс. Гъинтнил зурдардий курсру бур мюрщиминнангу, хъуниминнангу. Дуккаврил шинал лажиндарай так хъуниминнан. Щак бакъар, ПатIичIату мурад щаллу къавхьуну цучIав къагьантIишиврий.
– Ораторский искусствалул курсирдал сикъавсусса, нач дуллалисса оьрчIру-душру итххяххан бай, вай цаява, цала чIуния, ихтилатрая рязину лагай. — ТтучIа буссия оьрчIру бивзрув-бурувгума буккавай-къабуккавай тIисса, утти ми чIявусса инсантурал хьхьичIгума сивсуну гъалгъа тIий бур, – буслай бур ПатIи Казихановна. ПатIил студентътураву нажагьсса бухьунссар пасихIну шеърирду къабуккайсса.
Ванил хIадур бувсса Правовой академиялул студентътал гьуртту шай республикалул, Аьрасатнал личIи-личIисса мероприятиярттай ва лайкьну дуруччай цала вузрал цIа.
«Державинские чтения» тIисса щалагу Аьрасатнал, «Ломоносовские чтения» тIисса дунияллул халкьуннал дянивсса элмулул ва практикалул конференциярттай ванил хIадур бувсса студентътурал цимилагу бувгьуну бур хьхьичIунсса кIанттурду.
Дагъусттаннал Культуралул министерствалущал ва Поэзиялул театрданущал цачIу ПатIил сакин дайссар студентътурал дянивсса шеърирду пасихIну буккаврил республикалул конкурс. Гьашинусса конкурс ацIния ряххийлчинсса хъанай дур. Ларгсса шиналсса, Буттал кIанттул цIанийсса Хъунмасса дяъвилий Ххувшаву ларсун 80 шин шаврин хас дурсса юбилейрал конкурсрай гьуртту хьусса Дагъусттаннал культуралул министр Зарема Ажуевнал лавайсса кьимат бивщуну бур конкурсрал хIадуршиннаран ва барчаллагь увкуну бур сакиншинначитурахь.
Мудан хьхьичIунмай бачин ччисса, цIушиннардах луглагисса ПатIил республикалул конкурсирдай гьашиву къадурну дур. Дагъусттаннал халкьуннал шаэр Расул ХIамзатовлул 100 шинал юбилей дусса чIумал ванин пикри хьуну бур шаэрнан хас дурсса щалагу Аьрасатнал онлайн-конкурс дан. Щак-щуклийгу бивкIун бур, буккавивав оьрус оьрчIаву Расуллул шеърирду буклансса тIий. Ча къабикIавича, Москавлиясса, Хабаровскалиясса, Сочилиясса ва цаймигу Аьрасатнал шагьрурдаясса чIявусса оьрчIру гьуртту хьуну бур. Мукьра шинал лув-ялув хьуну дур укунсса онлайн-конкурсру. ХьхьичIунсса кIанттурду бувгьуминнан Дагъусттаннал Культуралул министерствалул чулуха буллуну бур 1-мур, 2-мур, 3-мур даражалул дипломру. Республикалулми конкурсирдай дипломру бакъассагу, арцуйнусса бахшишругу дуллуну дур та чIумалсса институтрал директор Багьавдин МахIаммадовичлул. Вай конкурсру утти аьдатравун дагьну дуссар. Республикалулсса гьарица шинах апрель зуруй дайссар, Аьрасатнал онлайн-конкурс – декабрьданий.
Мукунма лавайсса даражалий хIадур бувну бур ПатIил Аьрасатнавусса ва Дагъусттаннайсса кIулшивуртту дулаврил ва тарбиялул масъаларттал хIакъиравусса ккуркки столлу. Ми РГВК каналданийгу ккаккан бувссия. Цила дуллалисса цумурцагу даву ПатIил дай ларайсса даражалий, жаваблувшинна дуну. Мунияту ккаккиярттугу ххуйсса шай. Мунияту ва бусравнугу бур цуппа зузисса кIанттурдай.
ПатIи лайкь хьуну бур Аьрасатнал Юстициялул министерствалул чулухасса ХIурматрал грамоталун, вара министерствалул чулухасса Г.Р. Державиннул медальданун. Ва бур Дагъусттаннал лайкь хьусса учитель.ПатIил итабавкьуну бур кIива монография, 40-нния ливчусса статьярду. ЦIана ПатIи Казихановна хIадур хъанай бур филологиялул элмурдал доктор хьунсса диссертация дуруччин. Щак бакъар мугу цила зумуну бюхттулсса даражалий дуруччинтIишиврий. ЧIа учинну гьунар ххисса лакку душнин тIайлабацIу.
Андриана Аьбдуллаева
