ДукIу, 1985 шинал, машгьурсса аьрабист МахIаммад-Сяид Сяидовлул: «Ва лакку мазрайсса зат бурча, ци бурив ххал бувача, ттисса алфавитрай чивчуну, ттухьхьунгу булала», — увкуна.


ДукIу, 1985 шинал, машгьурсса аьрабист МахIаммад-Сяид Сяидовлул: «Ва лакку мазрайсса зат бурча, ци бурив ххал бувача, ттисса алфавитрай чивчуну, ттухьхьунгу булала», — увкуна.

Аьрайн Аьраххуллийх нанийни ЯтIул чугу марч бия, ХъачIнихун ахьлагайни, ХъачIунттахгу баргъ бия. Аттал Аьли 1941 шин. Ва шинал инт гьава бавкьусса дия. Апрель-май зурдардий зузалал хъу дургьуну, багъманчинал мурхьру щинал буччин бувна, яттил ттурзанну арияту зунттавун куч хьуна.

«Ххяххабургъил гъили къаувма, лагабургъил гъиливагу къаайссар». Ва учала цимилагу тикрал бувна, ихтилатраву Ккуллал шяравасса Шиханова ПатIу Ибрагьимлул душнил. Ванил бувтсса оьрмулул ххуллу хIисавравун лавсукун, ттун бувчIуна, ва учалалул махъру ванил дакIнил куртIнива нанисса, цила дакIнивусса къумашиву ашкара дуллалисса махъру бушиву.

Зу дуллусса муси муси шайссарив? Муси дучIан данна турлил зуманив! Зу дуллусса арцу арцу шайссарив? Арцу дучIан данна ттупанграл бартнийн! «Хан Муртазааьли»

Ва «Илчи» ттущал хъарайх бувтсса кьуцурттуву буссия Муздалифрайгу, Аьрафатрайгу, Миналийгу, «джамаратирттайн» чартту бичайнигу, Кяъвалул лагма «тIаваф» дайнигу, Замзамирал щин хIачIайнигу.

Ттул буттал нину ПатIимат (халкьуннаву ванийн Загу-ПатIимат учайссия) дия Къаркъахъул тIисса тухумраясса. Ванил ия Аьвдуллагь тIисса бутта, ниттингу цIа дия Гугьарша. Ппугу ивкIуну, ПатIимат кIивагу ссищал ялгъузну ливчIун бия. Нину Гугьарша щар хьуну дия Расул тIисса Аьвдуллагьлул уссин (ПатIиматлул буттауссин).

Ца-кIира шинал хьхьичI на ттула иширай Каспийскалийн лавгсса кIанттай, ттун бакIрайн дагьуна ЧIятусса ПатIимат тIисса дугьарасса щарсса. На танихь цIувххуссия: — ПатIимат, вин бавссаривкьай укунсса шамма: АчIи-кьачIи чIяйричу, АчIи гъумучиричу, Душ-душваврал тирхханнуй, Жариятлул МахIаммад, — тIисса?

Ттул ниттил ппу, Мусиев Ссамад, та чIумалсса цала маэшатралсса буллалисса чIявусса цаймигу чиваркIуннащал архIал агьну ур Ккабардиннавун, Зайкьу шяравун. Маэшат буллан ивкIун ур усру дакьин дуллай. Эшкьи хьуну дур Ссамадлун цува къатта бувгьуну ивкIсса заллухъруннал ца бакъа-бакъасса душних, арула уссил ссийх, Лифах. Гай бивкIун бур хъунисса лухччив, ятту-гъаттарал ттурзанну дусса давлатлувтал. Гьай-гьай, цаннийва къатта бувгьусса,...

Дурув, ттул лутIу-кьатIуй, дурув, лакку бавахъул?! Кьини бургъин, хьхьу шанун дакъа, бусса оьрмулухун зузаврил кIидархIуну дунагу, дунияллий дуцири дард-хажалатру ккурхIуну, дунагу, узданшиврул чани жавгьардай лавхъунмасса ттул баркуштал, зу ттигу сагънура дурув? Ва ххуллухь интнийн дуккансса хIалвагу ливчIривкьай ми чурххардий?

Дянив жуйна лажинну кIачIасса бакIращал, лухIисса касттундалуву, кIяласса гьухъуву авцIусса инсан Саэд Габиеври, мунал чIарав кIяласса сумал шляпалувума нара. Жуяту арх акъа, чартIи бувсса бакIращал авцIума Ккацраннал Апаннири, ванайн лажинну, михакрангсса шляпалувума Гъазу Оьмароври.