Ца яла сий думур конкурсрай – кIилчинмур кIану

Майрал 21-нния 24-ннийн бияннин Таранто шагьрулий (Италия) хьуну дур Дунияллул халкьуннал дянивсса фортепианный конкурс «Arcangelo Speranza». Ва Италиянавусса яла сий думур конкурсри 1963 шиная шинмай бувайсса. Гьашинумур 62-чинсса конкурс хъанай бур. Ваний гьуртту хьуну бур Аьрасатнава А.П. Чайковскийл цIанийсса Москавуллал паччахIлугърал консерваториялул фортепианный факультетрал 3-мур курсрал студентка, жула лакку душ Аминат Оьмарова.

Майрал 21-нния 24-ннийн бияннин Таранто шагьрулий (Италия) хьуну дур Дунияллул халкьуннал дянивсса фортепианный конкурс «Arcangelo Speranza». Ва Италиянавусса яла сий думур конкурсри 1963 шиная шинмай бувайсса. Гьашинумур 62-чинсса конкурс хъанай бур. Ваний гьуртту хьуну бур Аьрасатнава А.П. Чайковскийл цIанийсса Москавуллал паччахIлугърал консерваториялул фортепианный факультетрал 3-мур курсрал студентка, жула лакку душ Аминат Оьмарова.

Ва дуклай бунува, зийгу бур Москавуллал паччахIлугърал консерваториялул Академическая музыкалул училищалул преподавательну Концертмейстерское искусство лахьхьин дуллай. Вава училищалуву Аминатлул хъунмур ссу ПатIиматгу зий бур. Вагу ккалай бур Чайковскийл консерваториялул фортепианный факультетрал 4-мур курсрай. Гьаннайсса, кIивагу душ хъинну итххявхсса душру бусса бур. ХIакьину хъунмур къулагъас Аминатлухри, ялув кIицI лавгсса конкурсрай ва гьуртту хьуну бухьувкун.
Аминатлун 21 шин дур. Ва уттинингу Дунияллул халкьуннал дянивсса ва щалагу Аьрасатнал тамансса конкурсирттал лауреат бур.
2022 шинал, оьрмулул 18 шинаву, Новосибирскалий хьусса М.С. Лебензоннул цIанийсса щалагу Аьрасатнал хъуними пианистътурал конкурсрай ххув хьуну, 2-мур кIану бувгьуну бур. БакIрайва кIицI лавгсса «Arcangelo Speranza» конкурсрай финалданийн увккун ур увагу мукьа пианист : Жанантонио Фризоне (Италия), Аминат ­Оьмарова (Аьрасат ), ­Томура Нао (Япония) ва Пьерпаоло Буриани (Италия).

Финалданий Аминатлул ххаллилну рурцуну дур пианинолий макьанну: Шубертлул шанма пьеса, Рахманиновлул кIира прелюдия ва Бабаджаняннул пьеса. Ванил 2-мур кIану бувгьуну бур. Дунияллул халкьуннал сахIналий Аьрасат 2-мур кIанттан лайкь шаву – ва мяйжаннугу хъуннасса ххувшавур.
КIицI лаган аьркинни, 2025 шинал Къазаннай ПатIиматлулгу Татарсттаннал симфонический оркестрданущал цилалусса концерт ккаккан дуршиву лавайсса даражалий. Ванилгу Аминатлул кунма, музыкалул дунияллий Аьрасат гьунардал билаят бушиву илданун ккаккан бувшиву, мудангу конкурсирттай, концертирттай гьуртту шайшиву.
Мудангу чялишну гьуртту шайсса бур душру Москавлийсса Дагъусттаннал культуралул центрданул сипталийну дуллалисса мероприятиярттайгу.
«Жула дагъусттанлувтурал хьхьичIуннайшивурттая республикалул СМИ-рдалгу бувсуну ччан бикIай, ссурвал Оьмаровахъулгу жунма пахрулунсса душрур. Мудангу ххаришивугу дикIай, пахругу бикIай вай жула мероприятиярттай гьуртту хъанахъинийгу, вайннул гьунардая бавтIциригу хIайранну бикIай. Вагур Дагъусттаннал цIа-кьини гьаз дуллалисса даву, зунттал билаят ца Аьрасатнаву бакъа, щала дунияллий машгьур буллалисса», – тIий ур кIицI лавгсса центрданул президент, профессор Арсен ХIусайнов.
ЛичIинува барчаллагьрай бура вава Центрданул вакил ПатIимат Садикьовайн, душваврал буттал телефондалул номер лявкъуну, ттухьхьунма буллуну тIий ва хIакьсса лакку кулпатращал кIул хьун кабакьу бувну тIий.

Душваврал нину-ппу Ккуллал шяраватуссар, ниттил Маринал, ДГУ-лул экономикалул факультет къуртал бувну бур. Ппу Аьлил арс МахIаммад, политикалул элмурдал доктор, РГГУ -лул профессорди. Ванал Ккуллал шяраву 2-мур школа къуртал бувну бур, яла М.В. Ломоносовлул цIанийсса МГУ-лул философиялул факультет. Тиккува аспирантурагу къуртал бувну, философиялул факультетрай преподавательну зий ивкIун ур. МГУ-луву политологиялул факультет хIасул бувайхту, ва факультетрай зун лавгун ур.
«Хъунмур душнин ПатIиматлун 4 шин шайхту, ванил музыкалул чулухунмайсса итххяххаву хIисав хьуну, Гнесинхъал цIанийсса музыкалул школалийн буххан хIадур байсса отделениялийн биян бувссия. ЧIивимунин Аминатлунгу 4 шин шайхту, вава отделениялийн занази бувссия. КIицI лавгсса школалийн бухханшиврул, 6 шинаву дулайссар цалчинсса экзаменну, кIивагу душ кьамул бувна. Ххюра шинал оьрмулуву кIивагу душ сольфеджио лахьлай буссия, вайннул учительгу – дунияллий ва Аьрасатнаву ца яла цIанихма пианист, Дунияллул халкьуннал дянивсса, П.И. Чайковскийл цIанийсса конкурсрал лауреат Борис Березовскийл ппу, машгьурсса музыкант Вадим Абрамович Березовскийя. Душвавран кIи-кIира шин шайхтура, вайннун цивппа культура лахьлахьисса билаятирттал тарих ва жан-кьуват асар хьуншиврул, чIявусса билаятру ккаккан бувссия. Бивссару Грециянавун, Италиянавун, Франциянавун, Испаниянавун, Венециянавун. ХIарачат бувссия душвавран гужсса асарду кьабитайсса кIантту ккаккан буван: Франциянавусса тарихийсса кIантту, музей Лувр, Флоренциянавусса музей Уффици, Италиянавун, Пизанская башня бусса кIанайн, Ромеон ва Жульеттан гьайкал дацIан дурсса Вероналийн, Грециянавусса Акрополь ккаккан буван. Гьаннайсса, аьвзал заманнул Юнаннал, Италиянал ва Возрождениялул эпохалул тарих ва культура лявхъусса кIанттайн», – тIий ур МахIаммад.
КьатIаллил билаятирттайн ччя-ччяни бияврицIун, вайннал тачIавгу хIура дуккан риртун дакъар буттал улклущалсса дахIавугу, арх бувцуну бакъар ппухълуннал шяраваллиягу.

«ОьрчIнияцIава шинмай душру Ккулув лагайссия, нитти-буттащал ва хъуннабаващал хъама къаритайсса шанна-мукьра нюжмарду дувайссия ва дувайссар. Бюхттул зун­ттурдал, авкьатсса бизанттал кьуватрая, бявкъу щаращал щиная, буттал кIанттул караматсса тIабиаьтрая нарза ласлай. Вайннун кIулссар тухумрал, агьлу-авладрал энергетика буттал къатлува, ппухълуннал мархрава нанисса бушиву. Сант дагьайхту, уттигу бияйссар Ккулув.
Зунттурду ва буттал шяравалу душвавран, мяйжаннугу так билаятрал туристътуран нахIу лавчIсса кIану бакъарча, дакIру кIункIу тIийнмасса кIанур. ТIабиаьтращалсса цашиву асар хьун, миннуя гуж ва кьуват ласун чара бакъа Ккулув биян аьркинсса тагьар дикIай, дакIругу къадигьалагай къабивну учай. Вайннул гъирарай ххал бувна на дуклай ивкIсса школа, щябивкIуна духсса партардах, цимурцаннух къулагъас дурна. Ххарил лехлай арнил тIутIив дуллай, буттал кIанттул тIабиаьтрая неъмат ласлан бикIай. Яла-яларив, мархращалсса, гьанурдащалсса дахIаву цIакь дуллай. Хъуни хьувкун, Дагъусттаннайн биявансса чарабакъашиву ххишала хьунни учай, караматсса тIабиаьт, архитектуралул гьайкаллу дусса кIанттайнгу бияру жу бувкIтари», – тIий ур.

Вайннал ур арс Амир, ­12 шинавусса. Ванал музыкалул чулинмайсса гъира личIину бакъар, информацион технологиярттахун ва компьютердахун машхул хьуну усса ур. Ванан цаннагу, машгьурсса аьлимчув, атомщик, Лениннул премиялул лауреат, хъунасса аьлимчув Курчатовлул ученик Амир Амаевлул цIа дирзун дур.
«Амир Амаевлущал дусшиву дуссия, философиялул факультетрайнгу оьвчайссия студентътуращал хьунаакьин, лекцияртту буккин. Хъунасса ­аьлимчув унугу, пахру-ххара бувагу бакъасса, инсаншиву дусса ия»,– тIий ур МахIаммад.

Дагъусттаннал культуралул министр (врио) Зарема Буттаевал душваврайн оьвкуну бур гьашину Дагъусттаннай концерт ккаккан дуван. Июльданий ягу августрай дикIантIиссар вайннул концерт, ПатIимат ва Аминат цIанакул унгу-унгуну хIадур хъанай бур концертрайнсса программалийн. Нагу махъ булав, вай Дагъусттаннайн бучIайхтугу хьунабакьин, концертрайнгу бучIан.

Цуксса гьунар бусса ухьурчангу инсан, так захIматралли мунахьхьун хьхьичIунай хьунсса, лавай хьунсса сант дулайсса. ТIайлабацIу баннав музыкалул дунияллий цинмасса яргсса кIану лявкъусса душвавран ва вайннун куртIсса кIулшивуртту дулаврицIун, вай итххяххан, хьхьичIунмай хъит учин буван шаймур бувсса ва буллалисса нитти-буттангу.
Ялугьланну ПатIимат ва Аминат Оьмаровахъал концертрах. Камерная музыкалул дуниял караматну чIюлу дувайшиву ва оьрмулул асарду ярг бувайшиву кIулцириннащал архIал.

ПатIимат Рамазанова