РахIму-цIими ххи буллалисса байран

Гьашину Дагъусттаннай майрал ахирданийсса шанма гьанта Кьурбан-байрандалул хIурматран бигьалагай кьинирдуну баян бунни.

Гьар шинах кунма, гьашинугу МахIачкъалалив хIайван биххан ччинан кумагрансса кIантту ккаккан бунни: Ися идавсил (аь.с) РувхIанийсса центрданул район, дучрал спортрал клуб «Зебра» бусса кIанайсса Красноярская тIисса кIичIиравалу, ЦIусса Хушет микрорайондалийсса ХIажиевлул цIанийсса кIичIиравалу ва Редукторный поселокрай Лаптиевалийсса дикIул комбинатрал майдан. Вайва кIанттурдай ятту бакьинсса кIанттугу хIадур бувну бикIантIиссар, чапарду дурну, мукунма машинарттал парковкарттанссагу. БикIантIиссар ятту-гъаттарал вихссака, ххиличIрурду ххилансса машинарттугу. ХIачIайсса щингу ва биххулун аьркинсса щингу ххилантIиссар, тиккура дуллантIиссар дезинфекциягу. Гьаннайсса, гьарзат хIисавравун ларсун, сантирай даву дуллансса шартIру дузал дувантIиссар. Кьурбан-барандалийнсса хIадуршиндаран хас дурсса совещаниялий МахIачкъалаллал мэр Жамбулат Салавовлул кIицI лавгунни, даву ларайсса даражалий дувансса хIарачат бувантIишиву.

Жува мудангу ялугьлан бикIару бусурманнал ва ца яла ххирамур, хъуннамур байрандалух. Ва кьини яла хъинмур, Аллагьнал хьхьичI даража лаваймур аьмалгу – хIайван биххаву духьувкун, Аллагьнал жула имандалул цIакьшиву ххал дуллалиссар ва мискинтуран кумаг бан гъира бутлатиссар, агьалинал дакIурдивун хъиншиву рутлатиссар. Каши думанал, ва кьини Кьурбан бивххун, лагма-ялттуми рязи бувансса тавпикь Аллагьу Тааьланал дулуннав, циняв хъинми аьмаллу кьамул баннав, бунагьирттал ялтту учIаннав. Агьалинал дакIру шадшиврул, ххаришиврул дуцIиннав, дяъвирдал цIу лещаннав дунияллий, гьарцаннал дакIниймур бартлаганнав! Амин!
Кьурбандалул кьини (аьраб­рай «Эд аль-АлхIа) исламраву ца яла агьаммур байран хъанахъиссар. Ва цурдагу бусурманнан ххирами зурдардивасса Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьинир. Хъиривсса шанма гьанттагу байран кьинирдур, миннуйн «ташрикьрал» гьантри учай.
Зул-ХIижжа зуруйри бувайсса бусурманнал диндалул ца аслуну хъанахъисса хIажгу. Ва зурул 9-мур кьини Аьрафатрал кьини хъанахъиссар, хIажитал «Аьрафа» тIисса даралуву бикIайссар.

Ва кьини 1000 сура «Аль-Ихляс» ( Кьулгьу) бувккуну хъинссар. Идавсил (с.аь.с) хIадисраву увкуну бур: «Аллагьнан яла ххирами гьантри Зул-ХIижжа зурул хьхьичIсса ацIва гьанттар». Ва зурул хьхьичIсса урчIра кьини, хаснува Аьрафатрал кьини зума дугьаву суннатссар, хIаж буллалиминнал личIаннин, миннал къадугьайссар. Кьурбандалул кьини ва хъиривсса шанма ташрикьрал гьантлий хIайван биххаву суннатри, биххайссар балугъравун увхсса бусурманчунаха.
МухIаммад Идавсил (с.аь.с) увкуссар: «Байрандалул чIумал дуван бюхъайсса яла хъинмур тIул – хIайван бивххун, оь экьибутIавури» (Абу Давуд, Тирмизи, ХIаким).
Цамургу хIадис: «Ттул умматрава яла лайкьминналли кьурбан биххайсса».

Кьурбандалун биххан бучIиссар варани, оьл, къяча, яттил хIайван. Кулпатраву ца инсаннаха кьурбан биххарчангу, суннат биттур баврил чири щала кулпатрайн бияйссар тIий бур. Кьурбан биххаврил цаппара шартIру ккаккан дурну дур: Кьурбан биххаврил чIун Эдрал чак бувну махъ дайдишайссар. Му чак баннин хьхьичI биххан къабучIиссар. ХIайван биххайсса чIилагу ххуйну дайл дурну дикIан аьркинссар. Биххан хIадур бувсса хIайвандалун чIила ккакан дурну ягу ца хIайван гайминнун чIалай бивххун къахъинссар.

Исламрал аьлимталгу ва зуруй мискинсса, ахIвал кIюласса, кумаграх мюхтажсса инсаннан бувсса цадакьа циняв идавстуран бувссакссану бацIайссар тIий бур.
Кьурбан-байрандалул жунма дакIнин бутлатиссар цадакьа баврил даража лахъшиву ва дакIнийхтуну Аллагьнал рязишиву тIалав даврил агьамшиву. Ва кьини жува ххари бувару каши чанми, гъанминначIан, дустурачIан хъамалу лагару, кумаг аьркинминнал чIарав бацIару, бувсса хъинбалартту кьамул хьуннав тIий дуаь дувару.
Барча дуллай буру Кьурбан-байран! Агьалинаву рахIму-цIими ххи буллалисса ва байрандалул барачат щалвагу миллатрайн, умматрайн бияннав!
ХIажлив лавгцири лакгу, Дагъусттаннал агьлугу, дакIру хъиншиврул чаннал дурцIуну, ххарину зана хьуннав шаппа-шаппай! Миннал хIажлил барачатгу щалвагу Дагъусттаннайн бияннав! Амин!

ПатIимат Рамазанова