
Ларгсса нюжмаркьини «Илчи» кказитрал зузалт хъунама редактор Руслан Къардашовлущал бивунни Ккуллал райондалул цаппара щархъайн, тIабиаьтрал бала-апатIру биян бувсса кIанттурдайсса тагьаргу ххал дан, шяраваллаву ялапар хъанахъисса инсантуращалгу хьунабакьин, кIайннал къайгъурдая, буруккинттарая цIухху-бусу бан. Цалчин жу бивру тIабиаьтрал яла хъуними зараллу биян бувсса Ккуллал ва Хъусращиял шяраваллавун.
Хъусрахь
Хъусращиял хъун ккурчIа хьхьичIарасса шиннардих бурувгун мадара ххялтIа бувккуну бия. ЦIана, цайми щархъаву кунма, шиччагу инсантал шагьрурдайн бизлай бур. Амма дакI ххари хъанай дия шагьрурдай ялапар хъанай бунугу, шяраваллаву буттахъал къатри цIу дуккан дуллай, цIу-цIусса къатри дуллай бушиврия. ЦIусса къатри дурсса дяшяравусса махIлалийн «Рублевка» тIисса цIа дирзун дия.
«Рублевкалийсса» ккурчIав жу хьунабавкьуру Мажид Рамазановлущал, Аьлил Манкъуевлущал ва Барзамин Аминовлущал. Гъалгъарду уттигу тIабиаьтрал бувсса бала-апатIирттаясса бия. Зараллу бивминнал къатта-къушру ххал буллай, сияхIрайн лахъан буллай, чялишну зий бия комиссия. Шикку жун хьунаавкьунни вай масъаларттал ялув шяравун увкIсса Дагъусттаннал аьрщарал ва хъуслил иширттал министрнал хъиривчу Эмил Ттаттаев.
Жу вайннащал ихтилатрай бунува, ялун ивунни Хъусращиял шяраваллил администрациялул бакIчи Арсен Аьлларазуев. Ва цувагу увкIуна, чIиримур хIаллил бакIрайсса щаращуя дурцусса щинайн валт дагьну, дакьин дуллай ивкIра тIий.
ТIабиаьтрая бивсса зараллая, инсантуран буллалисса кумаграя бувсунни ванал.
– Вайксса шиннардий шяраваллил кIанттурдай ялапар хъанай жу тачIав укунсса иширттащал хьунабавкьуну бакъаяв ва мунийн хIадурну бакъаяв, цукуннугу бувкру ва балаллува. ЦIана шяраву зарал бивсса кIанттурду, инсантурая бувкIсса аьрзарду ххал буллай, зий буру. ЗахIматшиву ссаву дур чирча, хIукуматраясса кумаг так зеленкартту дусса инсантуран булун хъанай бур, мирив чIявуссанначIа дакъар. Мукунминнан фондирттайхчIин бакъа кумаг бан бюхълай бакъар. Ва захIматсса тагьарданувун багьсса чIумал, жун яла аьркинмур ризкьилунсса лазуни дия. Шайнал шаймур бувну, кумагру бунни, барчаллагьри.
Райондалул администрациялул техника дуллуну хIакьинусса кьинигу ххуллурду бакьин буллайнма бур. ТтукIрал масъалагу тай гьантрай аварану бивкIхьурчангу, цIана оьккину бакъар. Барчаллагьрай ура райондалул хъунама Ажуб ХIусмановлуйн, кьини дурксса чIумал жяматрал чIарав авцIусса. ЦIанагу шяраваллал бакIчитурайн райондалул администрациялийн оьвтIий бур Дагъусттаннал Строительствалул министерствалиясса комиссия бувкIун, гайннащал хьунабакьин.
ЛивтIунни тамансса ризкьи, балчалт. Вай инсантурахь цивппа заллусса хозяйстварттал ихтиярду цIакь дурсса документру бакъа, вайннангу цалсса хIукуматрал чулухасса кумагру багьан най чIалай бакъар. Аьмну жул шяраву 140-нния лирчусса къатран зараллу хьунни. ВайннуцIун бавхIуну уттиния тихуннай дулланссагу чIярусса давуртту дур. Гъили дагьайхту, кIа нава кIицI лавгсса, шяравун щин дурцусса щаращи бакьин бан гьансса пикри бур. Цалсса чIумуйнусса аьмал барду, – тIий ур Арсен Аьлларазуев.
ХIакьинусса кьини Хъусращиял шяраваллил администрациялий зий ур шяраваллил бакIчинал хъиривчу Расим Хучуев, бухгалтер Айсарат Чавтарова, учетрал инспектор Гулижан Аьлиева ва Наргиз Чавтарова.
КIицI лаган, Айсарат жул шяравун щар хьусса даргири душ бур, цуппагу марцIну лакку мазрай гъалгъа тIий бур.
Администрациялия жул аьрххи багьунни «26 Бакинских комиссаров» тIисса ккурчIав, цIа ларгсса шаурма ххал дан Саида АьлиевачIан.
НицIайн найрду кунма, хъунимигу, мюрщимигу шиккун батIай. БучIай лагма щархъаягу.
Шаурма дакъассагу, шикку дур кофе, чай. Райондалийн бувкIсса туристътурал ликказангу шиккур дусса. Укунсса кIанттурдал щирикIин буллай бур шяраваллил оьрму. Ва кьини жугу дукарду нахIура-нахIусса шаурма.Саидая жу гьарта-гьарзану бусанну кказитрал хъиривсса номерданий.
Каньондалий
Цинявннан ккавкхьунссар соцсетирдаву Ккуллал ва Хъусращиял шяраваллал дазуйсса ОьнтIатIниялу тIисса загълунсса зунтту Хъун-неххайн левкьун, хъунмасса бяр бавцIусса кIану.

Аьрххилий нанийнива жун пикри буссия ва кIантту ххал бансса. Мяйжаннугу, нехгу дарщуну, хъунмасса бяр хьуну бия. ХIасил, тIабиаьтрал цила гуж ккаккан бувну бия.
Ва бяр кьинилия кьинилийн хъунма хъанай бур тIий бия шиккун буруган букIлакIисса инсантал. Нигьабуслайгу бия шиву оьрчIру гьузунссар тIий. Ва кIанттугу хасъсса пишакартурал бувкIун ххал бан, ци бунугу чаран лякъин аьркинну бусса чIалай бия.
Ккулув Школалий
Мартрай бувсса марххалттанул хъунмасса зарал биян бувну бия Халид Мурачуевлул цIанийсса Ккуллал 1-мур школалун. 1935 шинал бувсса цIувцIу чарил чIиртту лекьан бувну, чIира буллай бия Мирзаев Аслан ва Ургъуев Кьурбан.
– Школалул магъи лекьайхтура, мугьлат бакъа дакьин дан бувккуна хъуними классирттал дуклаки оьрчIру, 78 метра лахъишиврийсса магъул 27 метралийхсса кIантту левкьуну бия. Анаварсса мутталий дуклаки оьрчIал кумаграйну магъи дакьин къадурссания, щин дурккун, шивусса ремонт зия хьун най дия. Утти, КIулшивуртту дулаврил министерствалул арцу итадаркьуну, гьануцIакул дакьин дуллан най буру.
2018 шинал «Сто школ» тIисса программалувух гьуртту хьуну дурссия отоплениягу, бивхьуссия чIавахьулттугу. 2022-2023 шиннардий дурссия гьануцIакулсса ремонт. ЦIу дуккан дурссия магъив, чIиртту, поллу. ХIарачат бувару цинярда программардавух гьуртту хьуну, школалий къулайсса шартIру дузал дан, – тIий ур школалул директор МахIаммад Чаринов. ЦIанасса чIумал Ккуллал 1-мур школалий 10 – ОГЭ, 15 – ЕГЭ дуллан нанисса оьрчIру бур. Гьашину циняв дуклаки оьрчIал экзаменну дуллан тIий бур шиккува, Ккуллал 2-мур школалий тIивтIусса пунктрай. Ванил хъунамагу цува МахIаммад Аьлиевич ур. Вай гьантрай дуклаки оьрчIал дуллуну дур хIал ххал буллалисса цалчинсса обществознаниялул экзамен.
ХIакьину ва школалий 1-мур классраву дуклай ур 10 оьрчI. Байбивхьуну бур хъиривмур шиналсса класс батIлай. Цалсса 7 аьрза бувкIун бур. Мусил медальданийн най бур Камалова Фатима. ЧIа учинну ванингу тIайлабацIу. Ккуллал шярава чIявусса жагьилтал лавгун бур хасъсса аьралий операциялий гьуртту хьун. Дуклаки оьрчIал сакин дурну дур гьарица къучагънал, жанну дуллуминнал ва хIакьину талатиминнал суратругу, биографиярттугу чивчусса асар хьунсса видеороликру.
Вай гьантрайгу ва школалул дуклаки душ Жамилат Чариновал цалчинсса кIану бувгьунни «Мама – главное слово» тIисса Дунияллул халкьуннал дянивсса оьрчIал ва чIава жагьилтурал творчествалул давурттал конкурсрай. Июньдалул байбихьулий школалий тIитIин тIий бур «Радуга» тIисса гъинттул оьрчIру бигьалаглансса лагерь.

Почтрай
Сант дирирну дунура бивру почтрайнгу, жулва кказитрал подпискалул тагьаргу цукун дурив ххал дан. Ккуллал шяраваллил почтрал хъунмур Пизат Аьлиевал бувсунни «Илчи» кказит шяравалил халкьуннал чичайшиву, ххирашиву ва байбивхьуну бушиву кIилчинмур дачIи шинайнсса подписка дуллай. Жува шикку бунува лавсун бувкIуна почта, миннувух цIуну бувксса «Илчи» кказитгу бия.
шяраваллил
администрациялий
Ккуллал шяраваллил бакIчинал хъиривчу Самбрия АьбдурахIимовал къайгъурдугу тIабиаьтрал иширттацIун бавхIуну, гьарза хьуну бия.
– Зунмагу бавхьунссар жул шяраваллийн дурккун диркIсса кьинилия. ЧIявусса къатрал магъив, чIиртту левкьунни. Аьмну 30 къатлун хъунисса зараллу бивунни. ЧчатIулиялу тIисса цимурцаннул дузалсса мащи аьрщаравун дюркьун ларгунни. Лухччинийн гьансса ххуллу къаливчIунни. Зунттул мицIлийсса связьрал тталлу кьатI хьуну, щарнил жагьилтал бувккун, тталлу бацIан бувну, цукуннугу связь дунни. Шанма-мукьва гьантта хьуна ХханацIалу тIисса зунтту гьалакIу хьуну, багьну най, кьунтту, чартту зизлай. Зунтту левкьуну, нех дарщуну дуссия. Утти щинал цила ххуллу лавсунни.
ЦIана вай апатIирттал зараллу биян бувсса инсантуран кумаг баврил ялув зий буру. Ххюазарва аьрза бувкIунни администрациялийн. Вайннува 30-ннуй къатрал хIакъираву актру дарду. Райондалия комиссия бувкIун ххал дантIиссар вай актру. ЦIана жул агьамми къайгъурду вай бур. Аллагьнайн щукру, лекьлурду паракьат хьунни, амма уттигу вихшала дишинсса иш бакъар», – буслай бур Самбрия.
Аргъирай нувщи
бугьлай бия
ЦIана хъу-лухччинул давуртту дайдирхьусса чIун дур. Ккулату бувккун нанисса ххуллий жу хьунабавкьуру цила оьрчIащал нувщи бугьлагьисса ПатIимат АьбдурахIмановащал.
– Гьашину жу, марххалтту буллай, гъараллу лачIлай хъуру дугьан махъун багьру. Ва чIумал нувщигу ялун ливчуну, цIинцIал уртту лиян дуллан бикIайссияв. Щин гьарза хьуну, лухччи зия хьуну дур, ламурду левкьун бур. Ва кIану кIира-шанна шинайсса букъавгьуну кьабивтун буссия, утти бугьансса пикри хьунни. Шикку нувщи ххуйну шай. На Чуручавалу тIисса мащилий ризкьи ябуллай буссара. ТIабиаьт гьалак дурксса кьинирду жунгу бигьасса дакъая. ТтукI бакъа, связь дакъа аьркинсса службардайн буккан хъанай къабивкIру. Ризкьи, лазуни духларгун, ялгъузну бия, уттигу цайнма цивппа бучIан бувар. Нава дукIусса марххалттания нигьа бувсун, гьашину кIилийну ххишаласса ххалал кипругума бивхьуссия луртандалун. Мигу биял къавхьунни. Цала куклу машиналул ялув корма ва ккипру бивхьуну, оьккисса ххуллурдайх букIлай бивкIунни ттул оьрчIру. Ваксса хIарачат буллай бивкIнугу, ацIнияхъайсса ризкьи ливтIунни. Зарал хьунни ттул мащилийссагу, шяравуссагу къатран, зеленка дакъассар тIий, вайннунгу кумаг бансса ххай бакъара, – буслай бур ПатIимат.
Ванихь ссутихунмай нувщи букан бучIансса махъгу буллуну, бувкру жу Ккуллал шярава.
Ваччав Почтрай
ДакI ххари хьунни, щархъайн тIайла буккан хIадур бувсса жула «Илчи» кказитру бусса полкардайн я щайхту. Цаннал хъирив ца СунбатIлия, Вихьлия, ЧIяту ва цаймигу шярваллава цала-цала кказитирттал хъирив почтальонтал букIлай бия. ЧIалай бия кказит буккултрачIан чIумуй биллай бушиву. Низамрай дия почтрал даву. Шиккусса зузалтрал къайгъурдугу, вайннаясса тIалавшиннардугу чансса дакъая. ДаврицIун бавхIусса масъаларттаясса, ва сфералувусса дахханашивурттаясса ихтилат хьунни жул почтрал хъунама Оьмар ХIасан-ХIусайновлущал ва шиккува зузисса Еленащал.
Райондалул
администрациялий
Райондалул администрациялий зараллацIун дархIусса давурттая мажал бакъа унугу, жу кьамул бансса чIун ляркъунни Ккуллал райондалул администрациялул хъунаманал хъиривчу Анатолий Давдиевлул. Ванал кабинетравусса столлай къаларду чагъардал бия. Шикку бия тIабиаьтрал биян бувсса зараллал хIакъиравусса, кумаг тIалав буллалисса агьалинаясса аьрзарду. Дия кIира-шанна журалул сияхIру.
– Хъиннура захIмат дуллай дур жул даву кумагру къабагьлагьисса инсантураягу аьрзарду букIлай, оьвтIий. Вай иширтталсса буллай ка хъирив лаллай бакъару, бигьалагай кьинирдайгу зун багьлай бур.
ХIакьинусса кьини администрациялийн бувкIун бур агьалинаясса 4269 аьрза. Миннувату 3801 аьрза бур цал дулайсса арцу ласунсса (ЕМП), 468 зарал бивсса хъуслихсса арцу тIалав дуллалисса. 1174 аьрзалул хIакъираву хIукму бувну бур. 412 инсаннан кумаг бан ккаккан бувну бур, 762 инсаннан къадулун куну бур. Райондалий аьмну 59 къатлун хъунисса зараллу хьуну бур. Ттигу вай иширттал хIакъираву инсантал букIлайнма бур, сияхIругу даххана хъанайнна дур. ЦIанасса ппурттуву райондалул администрациялул зузалтрая мукьва-ххюва группа бувну, шяраваллавух занай, зараллу бивсса къатрал, ливтIусса ризкьилул хIакъиравусса аьрзардал хъирив лаллай буру. Кумагру буллалисса иширттаву маслихIат ккаккан, бувчIин бан Оренбурграя жучIанма гьан бувну бур вара тагьарданущал хьунабавкьусса, опыт бусса инсантал. Вайннащалгу маслихIат ккаклай буру, – тIий ур Анатолий Давдиев.
Бурувччуну лякъиннав укунсса иширттаща жула инсантал. Вания тихунмайсса аьрххи-ххуллурдугу ххари-хъиншиврийсса иширттайнсса багьаннав.
Имара Саидова
Андриана Аьбдуллаева








