ИзображениеАнастасия Ивановна Пыпа, 1935 шинал Ростовуллал мединститут къуртал бавривун, зун тIайла бувккун бивкIссар Гъумукун. Та чIумал гьарца зунттал районнай кунна, Лаккуйгу цIуллу-сагъшиву дуруччаврил тагьар диркIун дур захIматсса. 


БикIанмагу ацIва тахлинсса азархана ца хIакиннахун багьсса. ЦIансса зунттал агьлугу ттизаманнул медициналийн щала вихшала дуллай къабивкIун бур. ОьрчI буллалисса хъами тIурча, хасъсса пишакарнал ка дакъашиврийн бувну, оьрчIах ливтIусса ишру къачансса бивкIун бур, я нину, я оьрчI ххассал бан къавхьунугу личIайсса бивкIун бур. Му ппурттуву, зунттуха баргъ кунма, бувккун бур Анастасия Пыпа Гъумукун. Гьамин, ванил сававсса каницIун бавхIуну бур Лакрал райондалий цIуллу-сагъшиву хьхьичIуннай шаврил тарих.
ЦIубутIуй жагьилсса хIаки­ннах вихшала дакъа буруглай бивкIсса агьали вих бансса иш хьуну бивкIун бур ТтурчIиял шяраву. Леххаврий бувкIсса Пыпан шяраваллил агьлу лявкъун бур щаву дирсса адаминая ка ларсун, ганах кьулгьу-алхIам ккалай байбишин хIадурну. Гай бяличIан бувну бур: «Му хъин хьунтIиссар», – тIисса чIунил. Анастасиял анавархъиндарай щавугу шюршуну, дархIуну, тавакъю бувну бур мугьлат бакъа азарханалийн иян уван. Ссаярив цукун-дунугу дарзусса носилкалий ивхьуну ур. Амма шяравучутал ганийн вихшала дакъа, ялагу хъунмасса хIаллай итакъаакьлай бивкIун бур. Ахиргу, жагьилсса хIакиннаща маз лякъин бювхъуну, къашайшала азарханалийн иян увну ур. Барз чIарах букканнин шяравучу азигу лавгун, цала ликкурттай шяравун увкIун ур. Га тIайлабацIу савав хьуну бур Анастасия Пыпал цIансса зунттал агьулданул вихшала хIалал дан.
Мукьахунмай Анастасия Пыпал хъунмасса хIарачат бувну бур райондалий хъаннинсса консультация ва роддом тIитIин. Ахиргу жагьилсса хIакиннал махъ ххув хьуну райондалул хъуниминнал хIукмулийну роддомрахьхьун дулун машан ларсун дур кIизивулийсса къулай­сса къатри. Гьарца аьркинсса матахIрал лащу-щаллугу бувну, цалчинмур зивулий тIивтIуну бур Родилное отделение ва кухня, кIилчинмур зивулий – хъаннинсса ва оьрчIансса консультациялул кабинетру. Гай къатраву зугу зий, ялапаргу хъанай Пыпал хьуну дур кьуния ххюра шин. ЦIубутIуй хъами бивкIун бур кIулбакъасса хIакинначIан гьан-бучIан ламусну. Амма ганища бювхъуну бур оьрчI бай чIумувусса хъаннил дакIничIан вихшалдарал ххуллу ласун.
Кьуния ххюра шинал манзилданий Анастасия Пыпал сипталий райондалул цIуллу-сагъшиву дуруччавриву хьуну дур ккалли дансса хьхьичIуннайшивуртту. АцIния мукьра шяраву тIивтIуну бур родилный отделенияртту. Райондалий ххюлий яларай дагьну дур вилттили оьрчIру литIаву, республикалий хьхьичIунсса ххуттайн бувккун бур. Ванийн цийнмагу вихшала бувну бивкIун бур личIи-личIисса къуллугъру: агьамма педиатр, хъаннил ва оьрчIал консультациялул хъунмур, хъунама хIакиннал хъиривмур, райондалул цIуллу-сагъшиву дуруччаврил отделданул каялувчинайн бияннин. Чялишсса диркIун дур ванил гьурттушинна райондалул жяматийсса ва политикалул оьрмулувугу. Райондалул депутат, райисполкомрал член, райондалул цIуллу-сагъшиву дуруччавлил ялув бавцIусса комиссиялул хъунмур. Лакрал райондалул цIуллу-сагъшиву дуруччаврил ххуллий ванил бувсса дакI тIайласса захIматран Дагъусттаннай бивщуну бур лавайсса кьимат – лайкь хьуну бур «За доблестный труд в Великой Отечественной войне» медальданун, ДАССР-данул Верховный Советрал чулухасса ХIурматрал грамотарттан, «Отличник здравоохранения СССР» лишандалун, 1956 шинал лайкь хьуну бур РСФСР-данул бусравсса хIакиннал цIанин.
1960 шинал Гъумуча бивзун нанийни Анастасия Ивановна Пыпан райисполкомрал ва райкомрал чулуха дуллуну дур агьалинал цIания барчаллагь тIутIисса, цил багьа бакъасса захIмат ва къашайшалтрахсса аякьа хъама къаританшиву бусласисса ХIурматрал адрес.
Бусравсса хIакиннах аьпа учин бувкIми дакIнийн бутлай бия Анастасия Пыпа МахIачкъалалийн бивзун, гилу зузисса чIумалгума цила къашайшалтрал ялун биян бучIайсса бивкIшиву Гъумукун.
Райондалий цалчинсса пишакарсса хIакин дакIнийн бутан бувкIун бия азарханалул хIакинтал, идарарттал каялувчитал ва зузалт, Анастасии Ивановнал гъан-маччами.
Райондалул бакIчи Зураб Ку­ччаевлул кIицI лавгунни Лаккуй цIуллу-сагъшиву хьхьичIуннай даврил ххуллий Анастасия Ивановнал хъунмасса захIмат бивхьуну бивкIшиву.
«Циксса оьрчIру дунияллийн бувкссар ганил ка сававну, циксса хъаннил оьрмурду ххассал хьуссар. ХIакьину ганил аьпа абад баврийну, жува хъирив нанисса никиран ккаккан буллалиссару цуксса бюхттулсса буссарив ва бикIан аьркинссари цала пишалийн дакI тIайлану бувсса захIматрал кьадру-кьимат», - увкунни ванал.
Райондалул хъунама хIакин АьбдурахIин Дибировлул кIицI лавгунни цIуллу-сагъшиву дуруччавриву зузиминнан Анастасия Ивановнал цIа хьушиву эбратну. «Зунттаву цукунчIавсса шартIру дакъасса шиннардий захIматшивурттаягу нигьакъабувсуну, цила инсаншиврул ва къуллугърал бурж дакI тIайлану биттур буллай бивкIссар. Ганил дакI тIайласса захIматгу хъамакъабивтун, жунма аьркинссар ганил даражалул хIакинтуращал архIал бацIансса хIарачат буллан», - увкунни ванал.
Анастасия Ивановнал гъанчунал цIания ниттил аьпа абад бан бувкIминнахь барчаллагь увкунни душнил Саида ХIусайновнал. «Жул кулпатран хъинну бусрав хьунни жула ниттил захIмат дакIний бушиву, ганил цIа абад даврихлу. Ганил рухI ххари хьунтIиссар цила захIматрад кьадру агьаличIа ягьуну бушиврия», – увкунни ванил.
Аьпалул ула тIиртIуну махъ Зураб Куччаев хьунаавкьунни Саида ХIусайновнащал ва ванищал архIал ца классраву дуклай бивкIминнащал. Ихтилат бия ниттил маз ябаврия, район хьхьичIуннай дансса чаранная. БавтIминнал райондалул бакIчинахь барчаллагьгу куну, бувсунни цала пикрирду.

Зулайхат Тахакьаева