Октябрьданул 15-нний ДР-лул Халкьуннал Мажлисрал кIилчинмур сессиялий увчIунни республикалул каялувчи. Сессиялий гьуртту хьунни АьФ-лул Президентнал СКФО-лул вакил Юрий Чайка, АьФ-лул сенатор Илияс Оьмаханов, ПаччахIлугърал Думалул депутатътал, властьрал органнал каялувчитал, политикалул партиярттал, жяматийсса организациярттал, диннал ккураннал, СМИ-лул вакилтал.  


Юрий Чайкал дакIнин бувтунни АьФ-лул президент Владимир Путиннул вакилнал Дагъусттаннал бакIчинал къуллугърайн увчIин хьхьичIун ларсун диркIшиву шама инсаннал цIа: ДР-лул Халкьуннал Мажлисрал депутат, «КПРФ» партиялул фракциялул каялувчи Самир Аьбдулхаликьов, ДР-лул Халкьуннал Мажлисрал председательнал хъиривчу Камил Давдиев ва ДР-лул бакIчинал буржру чIумуйну бартбигьлагьисса Федор Щукин.
Вайннал бувсунни республикалул ттинияр тихунмайсса лябуккулул цIаний бартдигьин аьркинсса давурттал хIакъираву.
Федор Щукиннул тIиму­нийну, санкциярттал ва СВО-лул тагьарданул тIалав дуллай бур личIинурасса жаваблувшиву, цашиву ва циняв луртанну цачIун салкьи даву. Ва дакI дарцIуну ур региондалуща му бюхъаншиврий.
– Жува зий бивкIру мартрай личIинурасса тагьарданул биян бувсса зараллу бухлаган баврицIунсса давурттаха. Та чIумал хъунмур масъала бия инсантуран кумаг буван шайссаксса ччясса мутталий, тай цала хьхьичIва кунмасса оьрмулийн зана хьуншиврул. ХIакьину мива масъаларттаха зийнма буру. Зараллу бивминнан дуллуссар 3 млрд къурушрал. Мамедкъалалул ялапарлувтуран бувссар 60 къатта, миннахьхьун къатрал кIулли дуллуссар. ГьануцIакул бакьин бувссар 125 школа зараллу бивсса 130-ннува, цIуну бувну зийгу буссар 2 школа, уттигу буллай буссар 3 школа ва оьрчIал багъ», – кунни Федор Щукиннул. Ванал мукунма кIицI бунни СВО-лул гьурттучитуран ва миннал кулпатирттан кумаг баву ванал даврил ца яла агьммур бутIану хъанахъишиву.
Региондалул бюджетрал политикалуву, увкунни ванал, властьрал органну буржлувссар ккаккан дуван жаваблувшиву ва аьчухшиву.
Федор Щукиннул кIицI дунни аудит дачин дурсса цIана зузисса программартту. Миннувух дур энергетика, щинал дузал баву цIинцI зана-кьала даву, ххуллурду баву, шяраваллил хозяйство, туризм, медицина ва дуккаву.
Регион лядуккаврил яла агьамми ххуллурдуну Федор Щукиннул язи бувгьунни укунсса:
Кадрардал политика. Республикалий бартдигьлай бур СВО-лул гьурттучитурансса хасъсса программа «Доблесть гор», дайдирхьуну дур «Команда Дагестана» тIисса программагу.
Лядуккан дуллай буру шагьрурдал агломерацияртту, зунттал районну ва хьхьирил зумарду. Агьаммину хъанахъиссар республикалул хъуншагьрулуцIун цIакь даву «шагьру-миллионник» тIисса цIа ва шагьру лябуккан баврил программа кьамул даву; зунттурду ва хьхьирил зумардал экономика лядуккан даву.

Энергетика. Президент Владимир Путиннущалсса хьунабакьаврий тапшур бувссар МахIачкъалалив энергосетьру даххана даврин ва подстанцияртту баврин арцу итадакьин.

Шяраваллил хозяйство. Ва отраслилуву аьркинну бур буван ттизаманнул хранилищарду ва зана-кьала даврил предприятияртту, кумаг буллан кIанттул хъус дуккан дуллалиминнан ва зана буван аьрщараха захIмат буллалиминнал хIурмат баву.

Промышленность. Промышленностьрал кластердайн чул бищаву ва хъус дуккан дуллалиминнан кумаг баву. ЛичIинурасса къулагъас дуван креативсса (цIуну дузал дурсса) экономикалух.

Туризм. Туризм дикIан аьркинссар сакин дурсса ва къулайшивурттащалсса, нигьачIаву дакъасса ххуллурдащалсса. Зунттал районнай буван аьркинссар цIусса модулсса хъамаллурансса къатри, лядуккан дуван ххуллурдал чIарахсса инфраструктура.

Транспорт ва логистика. Республика Каспий хьхьиричIа душиврийну, порт, аэропорт, машинарттал ххуллурду, ва дунияллул халкьуннал дянивсса транспортрал коридорду лядуккан даврийну республикалуща бюхълай бур экономикалуву ляличIисса давуртту дуван. Ми гьарзат жулла экономикалуха зузи дуванни аьркинсса, му чIумал дузал хьунтIиссар тамансса зузи кIанттурдугу, гьарза хьунтIиссар инсантурал доходругу.
Дуккаву ва медицина – ялун дучIансса инвестициярттур. Лахъи дуккан дантIиссар программартту «Земский доктор ва «Земский учитель». Агьамминнун ккаллину бикIантIиссар цIусса ФАП-ру ва амбулаторияртту, цIусса оьрчIал багъру ва школарду баву.

Культура ва спорт. ХьхьичIунну бикIантIиссар спортрал комплексру, хIавзру (бассейнну), «аькьилсса» площадкарду, модулсса культуралул къатри ва искусствалул школарду баву; канил давурттал сянаткартуран кумаг буллалаву, миллатирттал культура ва мазру лябуккан баву. ЛичIину къулагъас дувантIиссар МахIачкъалаллал агломерация лядуккан даврих.
Дагъусттаннал бакIчинал бувсунни мукунма къарщину бацIан аьркиншиву терроризмалийн, экстремизмалийн ва наркотикру ишла буллалаврийн, хаснува му иширавун жагьилтал кIункIу буллалаврийн.
– На кIицI дурсса цинярда давуртту – бунияламуния архсса планну дакъарча, ми бур балжисса задачартту. Дагъусттаннай дур гьармур: тIабиаьтрал мяъданну, инсаннал каширду, федерал центрданул кумаг. Аьркинни так ца зат – системалийнусса даву ва инсантурал чулухуннайсса дакI тIайлашиву.
Дагъусттан ванияр хъунмунингу лайкьссар ва жува цачIу мунийн бигу- биянтIиссару, – увкунни Федор Щукиннул.
Дагъусттаннал Халкьуннал Мажлисрал депутатътурал кьюлтIну чIурду булаврийну Федор Щукин увчIунни Дагъусттаннал бакIчину. Ванахлу чIурду буллунни 87 депутатнавату 78-ннал.
ХIадур бувссар
ХI. Аьдиловлул