ЦIараща бурувччуну бикIаншиврул


«Дагестан» РИА-лий хьунни гъинттул чIумал цIу ларчIсса иширттая мюхчан шаврил хIакъиравусса пресс-конференция. Шикку гьуртту хьунни Дагъусттаннал МЧС-рал Агьаммур управлениялул УНДПР отделданул (отдел административной практики и дознания управления надзорной деятельности и профилактической работы) хъунаманал хъиривчу, виваллил къуллугърал подполковник Ислам Баширов ва Республикалул ВацIлул хозяйствалул комитетрал председательнал хъиривчу Аьлимурад Муртузаьлиев.

МЧС-рал бусласимунийн бувну, цIана Дагъусттаннай сияхIрайн лавсун бур 651 цIу ларчIсса иш. Ларгсса шинал вара чIумул дянив хьуну бивкIун бур 1051 иш. ЧIалачIисса куццуй, пожарду кIилий чан хьуну дур. – ХIайп, пожардал оьрмулуцIа увну ур 5 инсан, миннавух ца чIивисса оьрчIгу. Ларгсса шинал вара чIумал пожардаву ливтIусса хьуну ур 8 инсан, миннава 2 мюрщисса оьрчI. Нанисса шинал цIу ларчIсса иширттаву цIунцIия хьуну дур 9 инсаннан. Ларгсса шинал вара чIумал мукунсса 24 инсан хьуну ур. Гьашину пожардал 100 миллиондалия лирчусса арцунсса зарал бувну бур. Вайгу ларгсса шинал вара чIумух бурувгун, чансса дур. Ларгсса шинал 600 миллиондалия лирчусса арцунсса зарал хьуну бур, – бувсунни тагьардания Ислам Башировлул.

Аьлимурад Муртузаьлиевлул ихтилат бия вацIравусса тагьардания, ми мюхчан бансса чаранная. Ванал бусласимунийн бувну, хIакьинусса кьини пишакартуран най буна хIисав хъанай бакъар вацIраву цIу ларчIсса кIанттурду. Шинал дайдихьулий цIу ппив хьуну дур 1,5 гектар вацIлул кIанттурдайх. Тагьар кIулну дикIаншиврул, чIумуй ххуллу ласуншиврул лесопожарный центрдал зузалт гьарица кьини вертолетрай ялтту буклай бур. Аь.Муртузаьлиевлул бусласимунийн бувну, ведомствалул вацIлул фонд буруччаву мурадрай ттизаманнул технологияртту ишла дуллай бур. Ларгсса шинал Комитетрал ларсун дур 12 БПЛА аьрщарай­сса тагьар ххал дуллан. ЦIана ми ишла дуллай бур вацIлул ­хозяйствартту ва региондалул лесопожарный центрду.

– Дронну ишла даврил чIаланну бигьа дунни цIарая буруччаврил даву. Укунма занай, ялтту буклакиний инспектортуран най дуна хIисав къахьун бюхъайссар цIу лачIун нанисса тагьар. Къахьун бюхъайссар чIумуй миккун биян. БПЛА-дан тIурча, най дуна ххал хьунтIиссар цIу лачIунсса нигьачIаву, – тIий ур Аь.Муртузаьлиев.
Ванал бувсунни нанисса шинал ведомствалул ца ттигу ттизаманнул беспилотник ларсшиву, хъунисса кIанттурду ххал бан бюхъаншиврул.
Спикертурал гьаз бунни гъинттул оьрчIру бигьалагай­сса лагерьдал масъалагу, бувсунни цIарая мюхчан хьун­сса тIалавшиннарду къадурурччуминнайсса жаваблувшиннараягу.
Вайннал оьвчаву дунни республикалул агьалинайн ва хъамаллурайн, вацIлул кIанттурдай къавтIирду къабичлан, кьаркьсса урттуйн ва ччюрклийн цIу къащун, цIу лачIунсса хъуннасса нигьачIаву дусса чIумал вацIравун къазанан.

ОьрчIру бигьалагайсса ва миннал цIуллу-сагъшиврул ялув бацIаву дайсса идарар­ттал хIакъираву спикертурал бувчIин бунни, лагерьдая цукунсса тIалавшиннарду дуссарив оьрчIру кьамул буллалиний, цукун мюхчан хьуну бикIан аьркинссарив ми цIарая, цукун­сса инструктаж дан аьркин­ссарив зузалтрахь. ЦIу ларчIсса ишру хъунмурчIин хъанай бур ургала акъа цивппалу кьабивтсса оьрчIру сававну. Бюхъавай, мюрщисса оьрчIру цивппалу къакьабивтун хъинссар. Агана чара бакъашиврул кьабитан багьлай бухьурча, нитти-буттан аьркинссар токрал ва газрал приборду ларкьуну кьаритан. ВацIраву цIу ларчIсса ишругу инсантал сававну, вацIлул кIанттурдай къавтIи бичлай, кьаркьсса урттуйн цIу щилай, хъанай бур.

ДакIнин бутан, Дагъусттаннай, республикалул ХIукуматрал постановлениялийну, апрель зурул 1-нния октябрь зурул 31-ннийн бияннин баян бувну бу­ссар цIарая мюхчан шаву мурадрайсса ляличIисса низам. Агана ва чIумал цIарая буруччаврил тIалавшиннарду къадуруччирча, низамрава бувкминнай 40 азарда къурушрайн дияннинсса аьчIа дишайссар (укунна­сса чIумалсса 15 азарда къурушран кIанай). Постановлениялий бу­ссар цаймигу чаранну ккаккан бувну. Масала, ляличIисса низам баян бувсса чIумал, вацIлул кIанттурдай бигьалаглан бувагу къабучIи буллалисса. Журналистътурал суаллахьхьун жавабру дуллай, Ислам Башировлул ккаккан дунни ичIура ишла дайсса леххаву рутайсса техника ва бувсунни ми ишла дай­сса куц.