Аьралийтурал оьрмурду ххассал бан сававну хьуннав


Хасъсса аьралий операция байбивхьуния шинмай, хьхьичI ххуттай бавцIуну Ватандалул мурадру буручлачисса аьралийтурай дакI къацIуцIисса, миннал буруккин бакъасса цучIав акъахьунссар. Къинттуллухмигу гьарицама, ччарча идарартту, ччарча фондру, ччарчагу ятсса инсантал цащава шайсса кумагру буллай бур. Обороналул министерствалул институтругу аьралуннан аьркинсса ярагъ бавриха зий бур.

Вай гьантрай на хьунабавкьура дроннайн данди бацIансса ярагъ буккан бувсса лаккучунащал. Ва ур Ххюлуссуннал шяравасса Катиблул арс МахIаммад Кимпаев.
«Мудан хасъсса аьралий операциялий хъанахъимуних вичIи дихьлай, ккалай ттун чIалай бия тай жула оьрчIан дроннал хъунисса баларду буллай бушиву, дяъви нанисса кIанттурдай миннуя душиву чIярусса захIматшивуртту. Ми иширттая буруккинттарай, ттул бакIравун бувххунни пикри, дроннайн данди бацIансса ярагъ бан. Ттул ярагъуннил итадакьайссар дроннайн къери. Му ххарарххуну, дацIайссар дронну», – буслай ур МахIаммад цала изобретениелия.


Цала пикри ванал бувсун бур техникалухун багьсса дустурал группалуву. Миннал хъинчулий ккавккун бур ва лавайсса кьимат бивщуну бур. МахIаммад айивхьуну ур цала пикри дузрайн буккан буллай, модельданул патент ласун аьрзагу чивчуну. Ярагъуннил хIал ххал бувсса чIумал, хIасиллаягу рязийну ливчIун ур.
Уттигъанну патентгу лавсун, кIулминнал маслихIат бувну, МахIаммад увккун ур ООО «ЗАО Мушарака» заводрайн. Заводрал генеральный директор (лаккучу) Аьли-Оьмар АхIмадовлущал икьрал дурну дур хасъсса комиссия бучIан бувну, ахир испытаниегу дурну, заводрай буллай байбишин ярагъ.
– ИзобретениелучIансса тIалавшиннарду чIярусса дур, хIарачат буллай буру ми тIалавшиннарду щаллу дан. Ца зурул дянив ва масъала ца чулийн бутансса пикри буссар. Яла Ростоврайн лавгун, тийх учебный полигондалий ххал бигьинтIиссар ванил хIал, – тIий ур МахIаммад.

Гьарзат авторнал тIийкун хьурча, чан-чанну тIий хасъсса аьралий операция нанисса кIанттурдайн тIайла буклан тIий бур цIусса ярагъ. Цукун ккаккан байрив ярагъуннил цила «гьунар», мунийн хъар хьунтIиссар гихунмайсса ххуллу.

Утти ца-кIива махъ изобретениялул авторнаягу. МахIаммад увну ур Ххюлуссуннал шяраву. Школалий дуклакинийва техникалухух лавгсса, миннуву зат бувчIайсса оьрчI ивкIун ур.ЧIявуну учительтуращал ци-ци дунугу дуллан икIайсса ивкIун ур. Шяраваллил жямат, телевизордая, магнитофонная байбивхьуну, зия хьусса техника дакьин дан ваначIан бучIайсса бивкIун бур. Яла махъ МахIаммад машинартту бакьин буллан ивкIун ур. ХIасил, ва тачIав техникалия яувцун ­акъар. 2010-ку шинал зун ивкIун ур мебельдануха. Вагу конструкторская сфера духьувкун, даву дакIнил ларсун дур, техникалул хIал кIулсса МахIаммадлун хIакъи-хIисав дангу бигьану бивкIун бур.

– Мебель – жул кулпатрал бизнес дур. Ттул кIиягу уссугу миннуха зий бур. Цала цехру буссар МахIачкъалалив. На минначIа заказ дурну, Москавлив дахлай ура. Ттул ацIра шин шавай дур Москавлив.Тийх ттула офис, мастерская, складру буссар, дуссар чIири-хъунсса команда. Жул, изобретательтурал, дуссар жула ккуран. ­Цукунсса-дунугу изобретенияртту бакIравун дурхсса чIумал, жу ми ккурандалуву, инженертал-любительтал, техникалул направление дусса инсантал бусса жула группалуву ххал дигьайссар, гьарнал цала-цала пикри бусайссар. ХьхьичIрагу, 2019-ку шинал, на ца изобретениелул патент ласъссия. ЦIана телевизордавух ккаккан буллалимур чIалай, бусласимур баллай, ттула чIявусса дусталгу хасъсса аьралий операциялий буну, на пикри буллан икIайссияв, цири тай баласса дроннан бантIисса тIий. Муна мукун дакIнин багьунни дроннайн къертту итадакьайсса ярагъ бан, – буслай ур МахIаммад.
Мюнпат бусса лякъиннав ванал ляхъан дурмур, жула аьралийтурал оьрмурду ххассал бан дучIи лякъиннав.

Андриана Аьбдуллаева